Sutra 1
Devanagari script
अक्षपटलमध्यक्षः प्रान्मुखमुदन्मुखं वा विभक्तोपस्थानं निबन्धपुस्तकस्थानं कारयेत् ॥ कZ_०२.७.०१ ॥
Transliteration
akṣapaṭalamadhyakṣaḥ prānmukham udanmukhaṃ vā vibhaktopasthānaṃ nibandhapustakasthānaṃ kārayet
Translation
El Superintendente de la Oficina de Cuentas (akṣapaṭala) debe hacer establecer una disposición de oficina segregada, con los libros de registro guardados en un lugar designado, orientado hacia el este o hacia el norte.
Word by Word
अक्षपटलमध्यक्षःthe superintendent of the accounts/ledger office
अक्षपटलमध्यक्षः:
TypeNoun
Rootअधि+ईक्ष् (अध्यक्ष) / अक्ष / पटल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः—अक्षपटलस्य अध्यक्षः
प्राङ्मुखम्facing east
प्राङ्मुखम्:
TypeAdjective (used adverbially)
Rootप्राङ् + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘मुख’ के साथ कर्मधारय; क्रियाविशेषणवत् (how he should be seated)
उदङ्मुखम्facing north
उदङ्मुखम्:
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउदङ् + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
विभक्तोपस्थानम्a separated/segregated arrangement (of seating/attendance)
विभक्तोपस्थानम्:
TypeNoun
Rootवि+भज् (विभक्त) / उप+स्था (उपस्थान)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः—विभक्तम् उपस्थानम्
निबन्धपुस्तकस्थानम्the place for keeping the register/record-book
निबन्धपुस्तकस्थानम्:
TypeNoun
Rootनि+बन्ध् (निबन्ध) / पुस्तक / स्थान
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः—निबन्धपुस्तकस्य स्थानम्
कारयेत्should cause (it) to be arranged / should have (it) made
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलोट् (आज्ञार्थे), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative)
Entities Mentioned
A
akṣapaṭalamadhyakṣaN
nibandhapustakaFAQs
Segregation and controlled access—reducing opportunities for tampering and improving accountability in financial record handling.