Adhyaya 260

Verse 1

इत्य् आगेनेये महापुराणे यजुर्विधानं नामोनषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ षष्ठ्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सामविधानं पुष्कर उवाच युजुर्विधानङ्कथितं वक्ष्ये साम्नां विधानकं संहितां वैष्णवीञ्जप्त्वा हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक् शान्तातीयं गणं हुत्वा शान्तिमाप्नोति मानवः

Así, en el Agneya Mahāpurāṇa, concluye el capítulo llamado «Yajur-vidhāna» (como el capítulo ducentésimo quincuagésimo noveno). Ahora comienza el capítulo ducentésimo sexagésimo: «Sāma-vidhāna». Puṣkara dijo: «Ya se ha expuesto el procedimiento relativo al Yajur (Veda); ahora enseñaré el procedimiento concerniente a los himnos Sāman. Tras recitar la Vaiṣṇavī Saṃhitā y realizar las oblaciones, uno se vuelve cumplidor de todos los deseos. Ofreciendo oblaciones al Śāntātīya-gaṇa, el ser humano alcanza la paz».

Verse 2

संहिताञ्छान्दसीं साधु जप्त्वा प्रीणाति शङ्करं स्कन्दीं पैत्र्यां संहिताञ्च जप्त्वा स्यात्तु प्रसादवान् भैषज्यञ्च गणं हुत्वा सर्वान्रोगान् व्यापोहति त्रिसप्तीयं गणं हुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

.... } which is invalid. Also there is an extra object {

Verse 3

भागत इति क , ग , छ , ञ च प्रवादीशं सोपदितीति ख , छ च सर्वशान्तिकरन्तथेति घ , ञ च यत इन्द्र भजामहे हिंसादोषविनाशनं अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति वै जपन् क्वचिन्नाप्नोति च भयं हुत्वा चैवाभयङ्गणं न क्वचिज्जायते राम गणं हुत्वा पराजितं

“(Las variantes del mantra son:) ‘bhāgata’—en las recensiones Ka, Ga, Cha y Ña; ‘pravādīśaṃ sopaditī’—en las recensiones Kha y Cha; y ‘sarvaśāntikaraṃ’—en las recensiones Gha y Ña. Por esa razón, oh Indra, veneramos (esto), destructor de la falta de violencia (hiṃsā). Incluso quien ha cometido una grave transgresión queda liberado. En verdad, repitiendo ‘agnis tigme’ no se encuentra temor en parte alguna; y ofreciendo oblaciones al Abhaya-gaṇa (rito que disipa el miedo), el temor no surge en ningún lugar, oh Rāma. Habiendo ofrecido al gaṇa, el adversario vencido queda sometido.”

Verse 4

सर्वपापहरं ज्ञेयं परितोयञ्च तासु च अविक्रेयञ्च विक्रीय जपेद्घृतवतीति च आयुष्यञ्च गणं हुत्वा अपमृत्युं व्यपोहति स्वस्तिमाप्नोति सर्वत्र हुत्वा स्वस्त्ययनङ्गणं

Debe entenderse como removedor de todos los pecados; y entre esos (ritos/mantras) se halla también la fórmula ‘Paritoya’. Habiendo dado en caridad lo que no debe venderse (avikreya), debe recitarse ‘Ghṛtavatī’. Ofreciendo oblaciones al Āyuṣya-gaṇa, se ahuyenta la muerte intempestiva (apamṛtyu); y ofreciendo en todas partes al Svastyayana-gaṇa, se obtiene bienestar en todo lugar.

Verse 5

अयानो देव सवितुर्ज्ञेयन्दुःस्वप्ननाशनं अबोध्यग्निरितिमन्त्रेण घृतं राम यथाविधि श्रेयसा योगमाप्नोति शर्मवर्मगणन्तथा वास्तोष्पत्यगणं हुत्वा वास्तुदोषान् व्यपोहति

“‘Ayāno deva savituḥ’ debe entenderse como un mantra que destruye los malos sueños. Con el mantra ‘abodhy agniḥ’, oh Rāma, debe ofrecerse ghee (ghṛta) conforme al rito prescrito; así se alcanza śreyas, el bienestar auspicioso. Asimismo, ofreciendo oblaciones a los gaṇas de Śarma y Varma, y al gaṇa de Vāstoṣpati, se eliminan los defectos del vāstu (vāstu-doṣa) de la morada o estructura.”

Verse 6

अभ्युक्ष्य घृतशेषेण मेखलाबन्ध इष्यते स्त्रीणां यासान्तु गर्भाणि पतन्ति भृगुसत्तम तथा रौद्रगणं हुत्वा सर्वान् दोषान् व्यपोहति एतैर् दशगुणैर् होमी ह्य् अष्टादशसु शान्तिषु

Después de rociar con el ghee (ghṛta) restante, se prescribe el rito de atar el cinturón protector (mekhalā-bandha). Oh el mejor de los Bhṛgu, para las mujeres cuyos embarazos se malogran, debe ofrecerse también homa al séquito de Rudra (raudra-gaṇa); así se eliminan todas las faltas. Con estas medidas, el oficiante debe realizar el homa diez veces en los dieciocho ritos de apaciguamiento (śānti).

Verse 7

मणिं जातस्य बालस्य वध्नीयात्तदनन्तरं सोमं राजानमेतेन व्याधिभिर्विप्रमुच्यते वैष्णवी शान्तिरैन्द्री च ब्राह्मी रौद्री तथैव च वायव्या वारुणी चैव कौवेरी भार्गवी तथा

Inmediatamente después, debe atarse al recién nacido una gema protectora (amuleto). Con ello, y al invocar al Rey Soma (Soma—la Luna), se queda completamente libre de enfermedades. Las pacificaciones son: Vaiṣṇavī, Aindrī, Brāhmī, Raudrī, Vāyavyā, Vāruṇī, Kauverī y también Bhārgavī.

Verse 8

सर्पसाम प्रयुञ्जीनो नाप्नुयात् सर्पजम्भयं माद्य त्वा वाद्यतेत्येतद्धुत्वा विप्रः सहस्रशः प्राजापत्या तथा त्वाष्ट्री कौमारी वह्निदेवता मारुद्गणा च गान्धारी शान्तैर् नैरृतकी तथा

Quien emplea el Sarpasāman no cae en la aflicción causada por las serpientes. Habiendo ofrecido en el fuego la fórmula “mādya tvā vādyate” mil veces, el brahmán (sacerdote) debe asimismo realizar oblaciones pacificatorias con los (mantras/śānti) llamados Prājāpatyā, Tvāṣṭrī, Kaumārī (con Agni como deidad rectora), Mārudgaṇā, Gāndhārī y también Nairṛtakī.

Verse 9

शतावरिमणिबद्ध्वा नाप्नुयाच्छस्त्रतो भयं दीर्घतमसोर्क इति हुत्त्वान्नं प्राप्नुयाद्बहु शान्तिराङ्गिरसी याम्या पार्थिवी सर्वकामदा यस्त्वां मृत्युरिति ह्य् एतज्जप्तं मृत्युविनाशनं

Habiendo atado el amuleto de la gema śatāvarī, no se incurre en temor por las armas. Habiendo ofrecido oblaciones con el mantra “dīrgha-tamas-orka”, se obtiene abundante alimento. La pacificación es del tipo Āṅgirasa—también Yāmya y Pārthivī—concededora de todos los fines deseados. Y este mantra “yastvāṃ mṛtyuḥ…”—cuando se recita en japa—destruye (aparta) la muerte.

Verse 10

स्वमध्यायन्तीति जपन्न म्रियेत पिपासया त्वमिमा ओषधी ह्य् एतज्जप्त्वा व्याधिं न वाप्नुयात् सुपर्णस्त्वेति हुत्वा च भुजगैर् नैव बाध्यते इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वकामकरम्भवेत्

Al repetir en japa el mantra que comienza “svamadhyāyantī…”, uno no moriría de sed. Al recitar el mantra que comienza “tvam imā oṣadhī…”, no se vería afligido por enfermedad. Y habiendo ofrecido una oblación con “suparṇas tvam…”, no es en absoluto dañado por serpientes. Este mantra “indreṇa dattam…” se vuelve otorgador de todos los fines deseados.

Verse 11

पथि देवव्रतञ्जप्त्वा भयेभ्यो विप्रमुच्यते यदिन्द्रो मुनये त्वेति हुतं सौभाग्यवर्धनं इन्द्रेण दत्तमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं इमा देवीति मन्त्रश् च सर्वशान्तिकरः परः

Cuando, durante un viaje, se recita el mantra llamado «Devavrata», uno queda completamente liberado de los temores. La oblación ofrecida con la fórmula «yad indro munaye tvā iti» se dice que incrementa la buena fortuna. El mantra «indreṇa dattam» destruye todas las aflicciones; y el mantra «imā devīḥ» es supremamente eficaz para producir la pacificación universal (śānti).

Verse 12

भगो न चित्र इत्य् एवं नेत्रयो रञ्जनं हितं सौभाग्यवर्धनं राम नात्र कार्य विचारणा देवा मरुत इत्य् एतत् सर्वकामकरम्भवेत् यमस्य लोकादित्येतत् दुःस्वप्नशमनम्परं

«Bhago na citra…»: recitando así, la aplicación de colirio (kohl) en los ojos es beneficiosa y aumenta la buena fortuna, oh Rāma; aquí no hay lugar para duda. «Devā maruta…»: esto llega a ser otorgador de todos los deseos. «Yamasya lokāt…»: esto es lo supremo para apaciguar los malos sueños.

Verse 13

जपेन्द्रेति वर्गञ्च तथा सौन्भाग्यवर्धनं परितोयं युतायुतमिति ज , ट च पिपासित इति घ , ञ च परि प्रिया हि वः कारिः काम्यां संश्रावयेत् स्त्रियं इन्द्रश् च पञ्चबणिजेति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं कामो मे वाजीति हुतं स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं

Debe emplearse el conjunto de fórmulas mantricas que comienza con «japendra…», y asimismo la fórmula llamada «saubhāgya-vardhana» (la que incrementa la dicha auspiciosa). Además, recítese «paritoyaṃ yutāyutam» junto con las sílabas ja y ṭa, y «pipāsita» junto con gha y ña. El rito deseado (kāmyā) debe hacerse oír a la mujer, recitándolo en su oído: «En verdad eres amada; eres la hacedora/agente (de prosperidad)…». La oblación con el mantra «indraś ca pañcabaṇija…» se dice que aumenta la fortuna auspiciosa de las mujeres; y la oblación con «kāmo me vājī…» también aumenta la fortuna auspiciosa de las mujeres.

Verse 14

सा तङ्कामयते राम नात्र कार्या विचारणा रथन्तरं वामदेव्यं ब्रह्मवर्चसवर्धनं तुभ्यमेव जवीमन्नित्ययुतन्तु हुतम्भवेत् अग्ने गोभिन्न इत्य् एतत् मेधावृद्धिकरम्परं

Oh Rāma, ella desea precisamente ese resultado; aquí no hay necesidad de deliberación. (Recítese) el Rathantara y el Vāmadevya, cantos que incrementan el brahma-varcas (resplandor espiritual y lustre védico). Que la oblación se ofrezca siempre conforme al rito, pronunciando: «A ti solo, oh veloz (Agni)…». Este mantra «Agne gobhinna…» es supremo como medio para aumentar la medhā (intelecto).

Verse 15

प्राशयेद्बालकं नित्यं वचाचूर्णं घृतप्लुतं इन्द्रमिद्गाथिनं जप्त्वा भवेच्छ्रुतिधरस्त्वसौ ध्रुवं ध्रुवेणेति हुतं स्थानलाभकरं भवेत् अलक्तजीवेति शुना कृषिलाभकरं भवेत्

Debe hacerse que un niño ingiera diariamente polvo de vacā (cálamo aromático) mezclado con ghee, mientras se recita el mantra «indram id gāthinam»; entonces ese niño, con certeza, se vuelve retenedor de lo oído (de memoria firme). Una oblación ofrecida con el mantra «dhruvaṃ dhruveṇa» llega a ser causa de obtener un cargo/posición segura. Y un rito (u ofrenda) realizado con un perro (śunā), con el mantra «alaktajīva», llega a ser causa de ganancia en la agricultura.

Verse 16

हुत्वा रथन्तरञ्जप्त्वा पुत्रमाप्नोत्यसंशयं मयि श्रीरिति मन्त्रोयं जप्तव्यः श्रीविवर्धनः अहन्ते भग्न इत्य् एतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं ये मे पाशस् तथाप्येतत् बन्धनाम्नोक्षकारणं

Habiendo ofrecido oblaciones y recitado el canto Rathantara, se obtiene un hijo sin duda. Debe repetirse el mantra: «En mí está Śrī (la prosperidad)»; éste acrecienta la fortuna. La fórmula «Yo soy tu quebrantador (de la desgracia)» se vuelve incrementadora de buen sino. Y la expresión «Ésos son mis lazos» también llega a ser causa de liberación de las ataduras.

Verse 17

वैरूप्यस्याष्टकं नित्यं प्रयुञ्जानः श्रियं लभेत् सप्ताष्टकं प्रयुञ्जानः सर्वान् कामानवाप्नुयात् शपन्त्वहन्निति रिपून् नाशयेद्धोमजाप्यतः इन्द्र वनं वनिक् चेतीति घ , ज च अग्ने सौभाग्य इत्य् एतदिति ज त्वमुत्तममितीत्येतद्यशोबुद्धिविवर्धनं

Quien emplea diariamente el ‘Aṣṭaka’ relativo a la eliminación de la deformidad obtiene Śrī (prosperidad). Quien emplea el ‘Saptāṣṭaka’ alcanza todos los fines deseados. Mediante japa y homa de la fórmula «śapantu … ahan» destruye a los enemigos. Hay también recitaciones como «indra vanaṃ vanik ceti …», «agne saubhāgya …» y «tvam uttamam …»; ésta última se declara que incrementa la fama y la inteligencia.

Verse 18

गव्येषुणेति यो नित्यं सायं प्रातरतन्त्रितः उपस्थानं गवां कुर्यात्तस्य स्युस्ताः सदा गृहे यथा मृगमतीत्येतत् स्त्रीणां सौभाग्यवर्धनं येन चेहदिदञ्चैव गर्भलाभकरं भवेत्

Quien, atento y sin distracción, recita regularmente la fórmula «gavyeṣuṇe» al atardecer y al amanecer, y realiza la asistencia reverente a las vacas, tendrá vacas que permanecerán siempre en su casa. Esta observancia, llamada «yathā mṛgamatī», se dice que incrementa la auspiciosidad conyugal de las mujeres; y por ella, aquí (en esta vida) y también más allá, se obtiene la concepción y la descendencia.

Verse 19

घृताक्तन्तु यवद्रोणं वात आवातु भेषजं अनेन विधिवत् सर्वां मायां व्यपोहति अयन्ते योनिरित्येतत् पुत्रलाभकरं भवेत् शिवः शिवाभिरित्येतत् भवेत्सौभाग्यवर्धनं

Una medida droṇa de cebada, untada con ghee—recitando «vāta āvātu bheṣajam» («que sople el viento; esto es medicina»)—empleada conforme a la regla, disipa toda māyā hostil (hechicería/ilusión). La fórmula «ayante yoniḥ» se dice que otorga la obtención de un hijo varón; y la fórmula «śivaḥ śivābhiḥ» se dice que incrementa la buena fortuna y la auspiciosidad conyugal.

Verse 20

प्रदेवो दासेन तिलान् हुत्वा कार्मणकृन्तनं अभि त्वा पूर्वपीतये वषट्कारसमन्वितं वृहस्पतिर् नः परिपातु पथि स्वस्त्ययनं भवेत् मुञ्चामि त्वेति कथितमपमृत्युनिवारणं

Habiendo ofrecido semillas de sésamo al fuego por medio de un sirviente, debe emplearse el rito que corta la hechicería hostil (karmāṇa-kṛntana): «abhi tvā pūrvapītaye», acompañado de la exclamación vaṣaṭ. «Que Bṛhaspati nos proteja en el camino; que el viaje sea auspicioso.» La fórmula «muñcāmi tvā» se declara como medio para apartar el apamṛtyu (muerte intempestiva).

Verse 21

वासकेध्मसहस्रन्तु हुतं युद्धे जयप्रदं हस्त्यश्वपुरुषान् कुर्याद्बुधः पिष्टमयान् शुभान् अथर्वशिरसो ऽध्येता सर्वपापैः प्रमुच्यते प्राधान्येन तु मन्त्राणां किञ्चित् कर्म तवेरितं

La oblación de mil trozos de leña de vāsaka, ofrecida al fuego, concede la victoria en la batalla. El sabio debe modelar con masa figuras auspiciosas de elefantes, caballos y hombres. El recitador (estudiante) del Atharvaśiras queda libre de todos los pecados. Así, subrayando la primacía de los mantras, se te ha expuesto un determinado acto ritual.

Verse 22

परकीयानथोद्देश्य प्रधानपुरुषांस् तथा सुस्विन्नान् पिष्टकवरान् क्षुरेणोत् कृत्य भागशः वृक्षाणां यज्ञियानान्तु समिधः प्रथमं हविः आज्यञ्च व्रीहयश् चैव तथा वै गौरसर्षपाः

Habiendo apartado porciones para los dependientes de otros (los menesterosos) y también para los oficiantes principales, y habiendo cortado con un cuchillo, en partes, las tortas sacrificiales bien cocidas al vapor; luego, de los árboles aptos para el yajña, las varillas de encendido (samidh) son la primera oblación; y también (se ofrecen) ghee, granos de arroz y asimismo semillas de mostaza blanca.

Verse 23

अभि त्वा शूर णोनुमो मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् कृत्वा सर्षपतैलाक्तान् क्रोधेन जुहुयात्ततः अक्षतानि तिलाश् चैव दधिक्षीरे च भार्गव दर्भास्तथैव दूर्वाश् च विल्वानि कमलानि च

«Contra ti, oh héroe, invocamos (este poder) con este mismo mantra». Tras realizar el acto preliminar, el conocedor del mantra debe entonces, en un rito airado (enérgico), ofrecer oblaciones untadas con aceite de mostaza y mezcladas con semillas de mostaza. Después, oh Bhārgava, debe ofrecer también arroz entero (sin quebrar) y sésamo, junto con cuajada y leche, así como hierba darbha, hierba dūrvā, hojas de bilva y flores de loto.

Verse 24

परिप्रियादेव कारिरिति ख , छ च परिप्रियादेव कविरिति घ , ञ च मन्त्रेणेति ख , छ , ज च एतत् कृत्वा बुधः कर्म संग्रामे जयमाप्नुयात् गारुडं वामदेव्यञ्च रथन्तरवृहद्रथौ शान्तिपुष्टिकराण्याहुर्द्रव्याण्येतानि सर्वशः तैलङ्कणानि धर्मज्ञ राजिका रुधिरं विषं

«Paripriyādeva kāriḥ»—así leen las recensiones kha y cha; «paripriyādeva kaviḥ»—así leen gha y ña; y «por (este) mantra»—así leen kha, cha y ja. Realizado este rito, el sabio alcanza la victoria en la batalla. (Se incluyen) el mantra Gāruḍa y el Vāmadeva, y los cantos Rathantara y Vṛhad-ratha; se declara que otorgan paz y prosperidad de todas las maneras. Las sustancias (empleadas) son: aceite y ungüentos, mostaza (rājikā), sangre y veneno, oh conocedor del dharma.

Verse 25

सर्वपापप्रशमनाः कथिताः संशयं विना समिधः कण्टकोपेता अभिचारेषु योजयेत् आर्षं वै दैवतं छन्दो विनियोगज्ञ आचरेत्

Estas varillas de combustible (samidh) han sido declaradas—sin duda alguna—como aquellas que apaciguan todos los pecados. En los ritos de abhicāra (magia hostil), deben emplearse samidh provistas de espinas. El practicante que conoce la correcta aplicación (viniyoga) debe realizar el rito con el Ṛṣi (vidente), la deidad y el metro (chandas) debidamente especificados.