Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

वंशवर्णनम्, अनिरुद्धविवाहः, तथा बलराम-रुक्मी द्यूतविवादः

चारुविन्दं सुचारुं च चारुं च बलिनां वरम् रुक्मिण्य् अजनयत् पुत्रान् कन्यां चारुमतीं तथा

cāruvindaṃ sucāruṃ ca cāruṃ ca balināṃ varam rukmiṇy ajanayat putrān kanyāṃ cārumatīṃ tathā

Rukmiṇī bore sons—Cāruvinda, Sucāru, Cāru, and Balin, the foremost among the mighty; and she also bore a daughter, Cārumatī.

cāru-vindamCāruvinda (name)
cāru-vindam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + vinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
su-cārumSucāru (name)
su-cārum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsu (अव्यय) + cāru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
cārumCāru (name)
cārum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
balināmof the strong
balinām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
varamthe best, excellent one
varam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-भावे 'श्रेष्ठम्'
rukmiṇīRukmiṇī
rukmiṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrukmiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (पदच्छेदे: रुक्मिणी अजनयत्)
ajanayatgave birth to
ajanayat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु: √jan)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage 'gave birth/produced'
putrānsons
putrān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
kanyāma daughter
kanyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
cāru-matīmCārumatī (name)
cāru-matīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + matī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
tathāalso
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (particle): 'also'

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Avatara: Krishna

Purpose: To embody divine household life and extend protection and dharma through progeny within his avatāra-līlā.

Leela: Loka-rakshana

Dharma Restored: Household dharma (gṛhastha order) and dynastic continuity in the Yādava line.

Vamsha: Chandra

Key Kings: Cāruvinda, Sucāru, Cāru, Balin, Cārumatī

Vishnu Form: Krishna

Bhakti Type: Vatsalya

Lakshmi Presence: Sri

R
Rukmini
K
Krishna
C
Charuvinda
S
Sucharu
C
Charu
B
Balin
C
Charumati
Y
Yadava dynasty

FAQs

It anchors Krishna’s divine presence within a historical-genealogical framework, showing how dharma and royal order continue through the Yadava line.

By enumerating offspring and relations as an ordered lineage, Parāśara presents history as a vehicle through which Vishnu’s providence sustains society and dharma.

Even in a genealogical statement, Krishna’s supremacy is implied: the flourishing of his lineage signifies the Lord’s sustaining power operating through human history and kinship.