Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

इक्ष्वाकुवंश-प्रसङ्गः, पुरंजय-दैवसाहाय्य-कथा, युवनाश्व-मांधातृ-उत्पत्तिः, सौभरि-वैराग्योपदेशः

दृढाश्वाद् धर्यश्वस् तस्मान् निकुम्भो निकुम्भात् संहिताश्वः । ततश् च कृशाश्वस् । तस्माच् च प्रसेनजित् ततो युवनाश्वो ऽभवत् ॥

dṛḍhāśvād dharyaśvas tasmān nikumbho nikumbhāt saṃhitāśvaḥ | tataś ca kṛśāśvas | tasmāc ca prasenajit tato yuvanāśvo 'bhavat ||

From Dṛḍhāśva was born Dharyaśva; from him came Nikumbha; from Nikumbha arose Saṃhitāśva. Thereafter came Kṛśāśva; from him was born Prasenajit; and then Yuvanāśva came to be.

दृढाश्वात्from Dṛḍhāśva
दृढाश्वात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootदृढाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—दृढ + अश्व (कर्मधारय)
धर्यश्वःDharyaśva
धर्यश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्यश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—धर्य + अश्व (कर्मधारय)
तस्मात्from him/therefrom
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; सर्वनाम
निकुम्भःNikumbha
निकुम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
निकुम्भात्from Nikumbha
निकुम्भात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
संहिताश्वःSaṃhitāśva
संहिताश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंहिताश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—संहिता + अश्व (कर्मधारय)
ततःthen; thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—सम्बन्ध/क्रमवाचक (then/from there)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
कृशाश्वःKṛśāśva
कृशाश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृशाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कृश + अश्व (कर्मधारय)
तस्मात्from him/therefrom
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
प्रसेनजित्Prasenajit
प्रसेनजित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रसेनजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—प्रसेन + जित् (षष्ठी/तत्पुरुषः—‘प्रसेनं जयति’ इत्यर्थे नाम)
ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
युवनाश्वःYuvanāśva
युवनाश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुवनाश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—युवन + अश्व (कर्मधारय)
अभवत्became; was born
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Speaker: Parasara

Topic: Continuation of Solar dynasty succession leading to Yuvanāśva and Māndhātṛ.

Teaching: Genealogical

Quality: authoritative

Vamsha: Surya

Key Kings: Dṛḍhāśva, Dharyaśva, Nikumbha, Saṃhitāśva, Kṛśāśva, Prasenajit, Yuvanāśva

D
Dṛḍhāśva
D
Dharyaśva
N
Nikumbha
S
Saṃhitāśva
K
Kṛśāśva
P
Prasenajit
Y
Yuvanāśva
S
Solar Dynasty (Sūryavaṃśa)

FAQs

They preserve the continuity of dharma through royal succession, mapping how righteous sovereignty unfolds within Vishnu’s ordered cosmos.

He presents it as a sequential lineage—father to son—using compact verses that function as an archival chain of transmission for kings and their successors.

Even when Vishnu is not named in the verse, the dynasty narrative is framed within Vishnu’s sustaining power—history and kingship are shown as operating under the Supreme Lord’s cosmic governance.