Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Śumbha–Niśumbha’s Mobilization After Devī’s Victories

Battle Muster and Omens

इतीरयित्वा वचनं महासुरो बभूव मौनी तमुवाच चंडिका । वृथा किमात्थासुर मूढ संगरं कुरुष्व नागालयमन्यथा व्रज

itīrayitvā vacanaṃ mahāsuro babhūva maunī tamuvāca caṃḍikā | vṛthā kimātthāsura mūḍha saṃgaraṃ kuruṣva nāgālayamanyathā vraja

Having spoken thus, the mighty asura fell silent. Then Caṇḍikā said to him: “Deluded asura, why do you prattle in vain? Make ready for battle—or else depart to the abode of serpents (death).”

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya, quotative particle (इति-निपात)
īrayitvāhaving spoken/uttered
īrayitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootīr (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), causative sense ‘to utter’ from √īr; īrayitvā = having uttered
vacanamspeech/words
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā/2nd, Ekavacana
mahā-asuraḥthe great asura
mahā-asuraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā/1st, Ekavacana; samāsa: mahān asuraḥ (कर्मधारय)
babhūvabecame
babhūva:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLiṭ lakāra (लिट्, perfect), Prathama puruṣa/3rd, Ekavacana
maunīsilent
maunī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmaunin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā/1st, Ekavacana
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā/2nd, Ekavacana; pronoun
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormLiṭ lakāra (लिट्, perfect), Parasmaipada, Prathama puruṣa/3rd, Ekavacana
caṇḍikāCaṇḍikā (the Goddess)
caṇḍikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcaṇḍikā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā/1st, Ekavacana
vṛthāin vain
vṛthā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvṛthā (अव्यय)
FormAvyaya, adverb (क्रियाविशेषण)
kimwhat
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā/2nd, Ekavacana; interrogative pronoun used adverbially
ātthadid you say
āttha:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
FormLuṅ lakāra (लुङ्, aorist), Parasmaipada, Madhyama puruṣa/2nd, Ekavacana; √ah ‘to say’
asuraO asura
asura:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
mūḍhaO fool/deluded one
mūḍha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootmūḍha (प्रातिपदिक; from √muh)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana; past passive participle (क्त) used as adjective
saṃgarambattle
saṃgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃgara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā/2nd, Ekavacana
kuruṣvado/undertake
kuruṣva:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLoṭ lakāra (लोट्, imperative), Ātmanepada, Madhyama puruṣa/2nd, Ekavacana
nāga-ālayamthe abode of serpents (Pātāla)
nāga-ālayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक) + ālaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā/2nd, Ekavacana; samāsa: nāgānām ālayaḥ (षष्ठी-तत्पुरुष)
anyathāotherwise
anyathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
FormAvyaya, adverb (क्रियाविशेषण)
vrajago
vraja:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
FormLoṭ lakāra (लोट्, imperative), Parasmaipada, Madhyama puruṣa/2nd, Ekavacana

Caṇḍikā (the Goddess/Durgā aspect associated with Umā)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhairava

Type: stotra

Shakti Form: Caṇḍikā

Role: destructive

C
Caṇḍikā
A
Asura
N
Nāga (serpents)

FAQs

The verse contrasts empty, ego-driven speech with decisive action aligned to dharma. From a Shaiva Siddhanta lens, asuric delusion (mūḍhatā) binds the soul (paśu) in pasha, while clarity and right resolve move one toward grace and liberation.

Caṇḍikā represents Shakti inseparable from Shiva (Pati). The warning implies that without surrender and discipline, one falls into spiritual “death” (nāgālaya as a symbol). Saguna worship—Linga-pūjā with devotion—trains the mind away from vain argument toward transformative practice.

The practical takeaway is to replace futile speech with sādhana: japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), steadying the mind before action. If following Shiva Purana practice, one may support this with Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as reminders to conquer inner tamas and pride.