Shloka 48

नन्दिकेश्वरावताराभिषेकविवाहवर्णनम्

Nandikeśvara: Incarnation, Consecration, and Marriage—Description

Devanagari script

ईश्वर उवाच । शृणु सत्पुत्र तातस्त्वं सुयशेयन्तव प्रिया । ददामि ते वरम्प्रीत्या यत्ते मनसि वाञ्छितम्

Transliteration

īśvara uvāca | śṛṇu satputra tātastvaṃ suyaśeyantava priyā | dadāmi te varamprītyā yatte manasi vāñchitam

Translation

Īśvara, Lord Śiva, said: “Listen, O virtuous son—beloved child of Suyaśā. Out of love I grant you a boon: whatever your heart desires.”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शृणु: listen
• शृणु: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सत्पुत्र: O good son
• सत्पुत्र: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: सत् पुत्रः (good son)

• तातः: dear one / fatherly address
• तातः: कर्ता (Kartā/Apposition to त्वम्)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (संबोधनार्थे अपि प्रयोगः सम्भवति, परन्तु रूपतः प्रथमा)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• सुयशे: O one of good fame
• सुयशे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय-उपपद) + यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (यशस्); सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: सुयशस् (of good fame)

• एतत्: this
• एतत्: सम्बन्ध (Deictic/Reference)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; (अत्र संबोधन/विशेषणार्थे ‘this’)

• व: indeed/also
• व: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: व (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प/समुच्चयार्थक निपात (particle: ‘indeed/also/or’)

• प्रिया: dear (one)
• प्रिया: सम्बोधन (Address/Endearment)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (सम्बोधनार्थे अपि)

• ददामि: I give
• ददामि: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• प्रीत्या: with affection
• प्रीत्या: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन

• यत्: whatever
• यत्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक यत्-तत् (relative pronoun)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• मनसि: in (your) mind
• मनसि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• वाञ्छितम्: desired
• वाञ्छितम्: कर्म (Karma/Object-qualifier)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; यत् इत्यस्य विशेषण

Speaker

Lord Shiva (Ishvara)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Śiva’s anugraha (grace): when devotion ripens, the Lord responds personally and grants what is truly held in the devotee’s heart—often guiding the desire toward auspiciousness and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

This is a Saguna (personal) moment of Śiva as Īśvara—He speaks, blesses, and grants boons. In Linga worship, devotees approach the same compassionate Lord through the Linga as His sacred, accessible presence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is prayerful surrender: worship Śiva (especially via Linga-pūjā) and inwardly offer one’s heartfelt intention, coupled with japa of “Om Namaḥ Śivāya,” trusting the Lord’s gracious response.