Shloka 38

अध्याय ५५ — बाणस्य पुनर्युद्धप्रवृत्तिः

Bāṇa’s Renewed Engagement in Battle

Devanagari script

वरमस्य मया दत्तं न मृत्युर्भयमस्ति वै । तन्मे वचस्सदा सत्यं परितुष्टोस्म्यहं तव

Transliteration

varamasya mayā dattaṃ na mṛtyurbhayamasti vai | tanme vacassadā satyaṃ parituṣṭosmyahaṃ tava

Translation

“I have indeed granted him this boon—there shall be no fear of death for him. Therefore, let my word ever remain true; I am well pleased with you.”

Word by Word

• वरम्: a boon
• वरम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अस्य: of him/of this one
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम्/तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन

• मया: by me
• मया: कर्ता (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• दत्तम्: given
• दत्तम्: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’ (agreeing with वरम्)

• न: no/not
• न: सम्बन्ध (Negator/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• मृत्युः: death
• मृत्युः: कर्ता (Subject of ‘is’/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: समानााधिकरण (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (indeed/emphatic particle)

• तत्: that
• तत्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन (enclitic)

• वचः: word/speech
• वचः: कर्ता (Subject of implied ‘is’/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सदा: always
• सदा: कालाधिकरण (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (always)

• सत्यम्: true
• सत्यम्: समानााधिकरण (Predicate/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• परितुष्टः: fully satisfied
• परितुष्टः: समानााधिकरण (Predicate to ‘aham’/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: परि + तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्मि: am
• अस्मि: क्रिया (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• तव: of you/with you
• तव: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Shiva as Pati (the Lord) whose grace dissolves mṛtyu-bhaya (fear of death). In Shaiva Siddhanta, fearlessness arises when the soul turns from pāśa (bondage) toward Shiva’s protection and truth-bearing will.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The boon and Shiva’s satisfaction emphasize Saguna Shiva’s compassionate responsiveness to devotion. Linga-worship embodies this accessible form of Shiva through which the devotee seeks protection, fearlessness, and steadiness in dharma.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to cultivate fearlessness through Shiva-bhakti: daily Panchakshara japa (“Om Namaḥ Śivāya”) with Linga-abhiṣeka, and remembrance of Shiva at the time of anxiety about death.