Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

नारदस्य विष्णूपदेशवर्णनम् — Nārada and Viṣṇu: Instruction after Delusion

कमुपायं हरे कुर्यां दासोऽहं ते तमादिश । येन पापकुलं नश्येन्निरयो न भवेन्मम

kamupāyaṃ hare kuryāṃ dāso'haṃ te tamādiśa | yena pāpakulaṃ naśyennirayo na bhavenmama

“O Lord Hari, what means should I adopt? I am Your servant—please instruct me in that path by which the entire lineage of my sins may be destroyed, and hell may not befall me.”

kamwhat/which
kam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; interrogative pronoun
upāyammeans/remedy
upāyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
hareO Hari
hare:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
kuryāmshould I do
kuryām:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
FormVidhiliṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Uttama-puruṣa, Ekavacana; Parasmaipada
dāsasservant
dāsas:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPrathamā, Ekavacana; 1st person pronoun
teyour/of you
te:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad/tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (Genitive/षष्ठी) or Caturthī (Dative/चतुर्थी), Ekavacana; here genitive ‘of you/your’
tamthat (means)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; pronoun
ādiśacommand/tell
ādiśa:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√diś (दिश् धातु)
FormLoṭ-lakāra (Imperative), Madhyama-puruṣa, Ekavacana; Parasmaipada
yenaby which
yena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka, Tṛtīyā, Ekavacana; relative pronoun
pāpa-kulamthe family/aggregate of sins
pāpa-kulam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक) + kula (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (pāpānāṃ kulam)
naśyetmay perish
naśyet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√naś (नश् धातु)
FormVidhiliṅ-lakāra (Optative), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथम), Ekavacana; Parasmaipada
nirayashell
nirayas:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootniraya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha-nipāta (negation particle/प्रतिषेध)
bhavetmay be
bhavet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
FormVidhiliṅ-lakāra (Optative), Prathama-puruṣa, Ekavacana; Parasmaipada
mamafor me/of me
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī (Genitive), Ekavacana; 1st person pronoun

A devotee/supplicant addressing Lord Hari (Vishnu), as narrated within the Rudrasaṃhitā context

Tattva Level: pashu

Role: teaching

V
Vishnu (Hari)

FAQs

It expresses śaraṇāgati (surrender): the soul admits helplessness before bondage (pāpa and fear of naraka) and seeks a divinely given upāya—pointing toward grace and right practice as the means to dissolve pāśa and move toward liberation.

Though addressed to Hari, the Rudrasaṃhitā frames purification and liberation as fulfilled through devotion and divinely taught discipline—commonly resolved in the Shiva Purana through Saguna Shiva worship (Liṅga, mantra, and vrata) as an accessible upāya for destroying pāpa and turning the mind toward the Supreme.

The verse asks for an upāya; in Shiva Purana practice this is typically answered by mantra-japa (especially Pañcākṣarī), Liṅga-pūjā with bhasma/Tripuṇḍra, and vrata observances (e.g., Mahāśivarātri) aimed at purification and steadfast bhakti.