Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion

मुनिमार्गस्य मध्ये तु विरेचे नगरं महत् । शतयोजनविस्तारमद्भुतं सुमनोहरम्

munimārgasya madhye tu virece nagaraṃ mahat | śatayojanavistāramadbhutaṃ sumanoharam

In the midst of the sages’ sacred path there shone a great city named Vireca—marvelous and exceedingly charming—spreading across a hundred yojanas.

मुनि-मार्गस्यof the path of sages
मुनि-मार्गस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनिनां मार्गः)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-व्यतिरेकसूचक (particle: but/indeed)
विरेचेwas/appeared (stood forth)
विरेचे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवि + रिच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; धातु: रिच् (to empty/leave) उपसर्ग: वि-; अर्थे—‘स्थितम्/अभवत्’ इत्यर्थे प्रयोगः
नगरम्a city
नगरम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियापद ‘विरेचे’ इत्यस्य कर्तृ/कर्म-सम्भावना (प्रयोगानुसारम्)
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (नगरम्)
शत-योजन-विस्तारम्having a spread of a hundred yojanas
शत-योजन-विस्तारम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक) + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (शतयोजनानां विस्तारः यस्य तत्) विशेषणम् (नगरम्)
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (नगरम्)
सु-मनोहरम्very charming
सु-मनोहरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरः मनोहरः) विशेषणम् (नगरम्)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

S
Sages

FAQs

The verse establishes a sanctified landscape: a wondrous city situated on the “path of sages,” suggesting that holy environments support dharma, purification, and Shaiva devotion that ultimately ripens into grace (anugraha) and liberation.

By highlighting a divinely ordered sacred city, the text prepares the setting where Saguna Shiva worship—often centered on the Linga—can be performed with heightened merit; sacred space in the Purana is repeatedly linked to effective puja, vows, and remembrance of Shiva.

A practical takeaway is tīrtha-mindedness: walking a “munimārga” with japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) and maintaining inner purity; while this verse doesn’t mention bhasma or rudraksha directly, it supports the Shaiva discipline of pilgrimage-like devotion and steady mantra practice.