Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

गौतमस्य शिवदर्शनं पापक्षयवचनं च | Gautama’s Vision of Śiva and the Teaching on Sin and Purification

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य स्वामिनश्शंकरस्य तत् । प्रत्युवाच पुनर्गंगा पावनी सा सरिद्वरा

sūta uvāca | iti śrutvā vacastasya svāminaśśaṃkarasya tat | pratyuvāca punargaṃgā pāvanī sā saridvarā

Sūta said: Having thus heard those words of her Lord, Śaṅkara, the purifying Gaṅgā—best among rivers—spoke again in reply.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
स्वामिनःof the lord/master
स्वामिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
शंकरस्यof Śaṅkara
शंकरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
तत्that (statement)
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्ग: प्रति- (in reply)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (adverb)
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पावनीpurifying
पावनी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपावनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
सरित्-वराthe best of rivers
सरित्-वरा:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः (श्रेष्ठा सरित्)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Sthala Purana: Narrative transition: Sūta frames Gaṅgā as ‘pāvanī’ and ‘saridvarā’, setting up tīrtha-māhātmya style discourse rather than a single shrine’s origin.

Significance: Establishes śravaṇa (hearing) of Śiva–Gaṅgā dialogue as itself meritorious; reinforces Gaṅgā’s universal purificatory accessibility.

S
Shiva
G
Ganga

FAQs

The verse highlights Śiva as the supreme Lord (Pati) whose command even the most sacred purifier, Gaṅgā, reverently hears and answers—showing that sanctity ultimately flows from Śiva’s will and grace.

By naming Śaṅkara as “Lord,” it frames devotion in a personal (saguṇa) mode: the devotee relates to Śiva as a living, responsive Master—an attitude central to Liṅga worship and pilgrimage narratives in the Koṭirudrasaṃhitā.

It suggests śravaṇa and pratyuttara—devotional listening to Śiva’s words and responding with obedient action; in practice, this pairs well with japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and purification through Śiva-linked tīrthas such as Gaṅgā.