Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

महाकालज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्ये चन्द्रसेन-चिन्तामणि-प्रसङ्गः

Mahākāla Jyotirliṅga Māhātmya: The Episode of King Candrasena and the Cintāmaṇi

अथो स तनयो विप्राश्शिवानुग्रहभाजनम् । जवेनोत्थापयामास मातरं सुखविह्वलः

atho sa tanayo viprāśśivānugrahabhājanam | javenotthāpayāmāsa mātaraṃ sukhavihvalaḥ

Then that son—O brāhmaṇas—having become a worthy vessel of Śiva’s grace, swiftly raised up his mother, who was overwhelmed with joy.

अथोthen
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; 'अथ' + 'उ' (निपात/समुच्चयार्थक), अनुक्रम/अनन्तरार्थ (then)
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तनयःthe son
तनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'स' इत्यस्य अपपद/विशेष्य (apposition)
विप्रःthe brāhmaṇa
विप्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'स तनयः' इत्यस्य विशेषण/अपपद
शिवŚiva
शिव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
अनुग्रहgrace, favor
अनुग्रह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
भाजनम्a recipient/vessel of Śiva’s grace
भाजनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootभाजन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: शिव-अनुग्रह-भाजनम् (शिवस्य अनुग्रहस्य भाजनम् = पात्रम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'विप्रः' इत्यस्य विशेषण
जवेनwith speed
जवेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (instrumental/3rd), एकवचन
उत्थापयामासraised, made (her) get up
उत्थापयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय (causative), लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'उत्थापयति' = causes to rise
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
सुखhappiness
सुख:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
विह्वलःoverwhelmed with joy
विह्वलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविह्वल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: सुख-विह्वलः (सुखेन विह्वलः); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

S
Shiva

FAQs

It highlights that Śiva’s anugraha (grace) transforms a devotee into a “fit vessel,” and that divine favor naturally manifests as upliftment—here symbolized by the son raising his mother, turning suffering into joy.

In the Kotirudrasaṃhitā context of Jyotirliṅga devotion, Śiva is approached as Saguna—the compassionate Lord who responds to worship with tangible anugraha, seen in the devotee’s changed condition and blessings in the family.

The implied takeaway is to seek Śiva’s anugraha through steady bhakti—especially Liṅga worship with the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), along with purity practices like bhasma (tripuṇḍra) and japa as suited to one’s vrata.