Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

Andhakeśvara-liṅga Māhātmya and Śiva’s Subjugation of Andhaka (अन्धकेश्वरलिङ्गमाहात्म्य तथा अन्धकवध-प्रसङ्ग)

तिलकं वर्तुलं कार्यं स्नानं कार्यं सदा त्वया । शिवसन्ध्या च कर्तव्या गायत्री च तदीयिका

tilakaṃ vartulaṃ kāryaṃ snānaṃ kāryaṃ sadā tvayā | śivasandhyā ca kartavyā gāyatrī ca tadīyikā

You should always apply a round tilaka and always maintain purity through regular bathing. You must also perform the Śiva-sandhyā worship and recite the Gayatrī that belongs to Śiva.

तिलकम्tilaka mark
तिलकम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिलक (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
वर्तुलम्circular/round
वर्तुलम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवर्तुल (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विशेषण (तिलक-विशेषण)
कार्यम्should be done
कार्यम्:
विधेय (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; विधेय (to be done)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
कार्यम्should be done
कार्यम्:
विधेय (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: ‘always’)
त्वयाby you
त्वया:
कर्ता (Agent in obligation/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), मध्यमपुरुष (2nd person pronoun)
शिवसन्ध्याŚiva-sandhyā (Śiva twilight worship)
शिवसन्ध्या:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + सन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘शिवस्य सन्ध्या’); प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कर्तव्याmust be performed
कर्तव्या:
विधेय (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तव्य (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); विधेय (to be done)
गायत्रीGāyatrī (mantra)
गायत्री:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तदीयिकाhis/that-related (pertaining to Śiva)
तदीयिका:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतदीयिका (प्रातिपदिक; ‘belonging to him/that’)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); विशेषण (गायत्री-विशेषण)

Suta Goswami (narrating prescribed observances for Shiva worship to the sages of Naimisharanya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Īśāna

Significance: General: daily Śiva-sandhyā and Śaiva-gāyatrī are presented as sustaining dharma and purifying the worshipper, preparing for fruitful liṅga-pūjā.

Type: gayatri

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It teaches that Shaiva devotion is sustained by daily discipline—outer purity (snāna and tilaka) supporting inner purity (Śiva-sandhyā and mantra), aligning the devotee toward Shiva’s grace and liberation.

These are preparatory and ongoing observances for Saguna Shiva worship—approaching the Linga with cleanliness, marked devotion (tilaka), and regular twilight rites, so the devotee’s body-mind becomes fit for Shiva-pūjā.

Maintain daily bathing, apply a round tilaka, perform Śiva-sandhyā at the sandhyā times, and recite Śiva’s Gayatrī as a steady mantra-practice alongside Shaiva worship.