HomeRig VedaMandala 9Sukta 99Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 9.99

Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (Anukramaṇī attribution varies for RV 9.99).
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Likely Triṣṭubh; verify by metrical counting.

स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति । पशौ न रेत आदधत्पतिर्वचस्यते धियः ॥

स पु॑ना॒नो म॒दिन्त॑म॒: सोम॑श्च॒मूषु॑ सीदति । प॒शौ न रेत॑ आ॒दध॒त्पति॑र्वचस्यते धि॒यः ॥

sá punānó madíntamaḥ sómaś camū́ṣu sīdati | paśáu na réta ā́-dadhat pátir vacasyate dhíyaḥ ||

That Soma, being purified and most intoxicating in delight, settles into the bowls; like seed placed in the living creature, he is set within—master of the word, he makes the thoughts fruitful for utterance.

सः । पु॒ना॒नः । म॒दिन्ऽत॑मः । सोमः॑ । च॒मूषु॑ । सी॒द॒ति॒ । प॒शौ । न । रेतः॑ । आ॒ऽदधत् । पतिः॑ । व॒च॒स्य॒ते॒ । धि॒यः ॥सः । पुनानः । मदिन्तमः । सोमः । चमूषु । सीदति । पशौ । न । रेतः । आदधत् । पतिः । वचस्यते । धियः ॥saḥ | punānaḥ | madin-tamaḥ | somaḥ | camūṣu | sīdati | paśau | na | retaḥ | ādadhat | patiḥ | vacasyate | dhiyaḥ

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√पू (पूञ्) ‘to purify’
मदिन्-तमःmost intoxicating
मदिन्-तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमदिन् (प्रातिपदिक ‘intoxicating’) + तमप्
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (सः/पुनानः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
चमूषुin the vats/bowls (pressing-vessels)
चमूषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootचमू (प्रातिपदिक)
सीदतिsits/settles
सीदति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (षदँ) ‘to sit, settle’
पशौin/among the cattle
पशौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
रेतःseed, semen
रेतः:
कर्म/उपमेय (आदधत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
आदधत्placing, depositing
आदधत्:
कर्तृ (सोमः/सः)
TypeVerb (participle)
Rootआ-√धा (डुधाञ्) ‘to place, put’
पतिःlord, master
पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
वचस्यतेis praised / utters praise
वचस्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वचस्/वचस्य (denom.) ‘to utter praise, speak’
धियःthoughts, hymns (inspired insights)
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक) ‘thought, insight’