HomeRig VedaMandala 9Sukta 98Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 9.98

Devata: Soma Pavamāna

ते प्रत्नासो व्युष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन् । अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः प्रातस्ताँ अप्रचेतसः ॥

ते प्र॒त्नासो॒ व्यु॑ष्टिषु॒ सोमा॑: प॒वित्रे॑ अक्षरन् । अ॒प॒प्रोथ॑न्तः सनु॒तर्हु॑र॒श्चित॑: प्रा॒तस्ताँ अप्र॑चेतसः ॥

té pratnā́so vyùṣṭiṣu sómāḥ pavítre akṣaran | apapròthantaḥ sanutár huráś citáḥ prā́tas tā́n ápracetasaḥ ||

Those ancient Somās, at the dawning out of the nights, flowed through the purifier; thrusting away what is hostile, they drive it down from above—at the morning—those movements that are without right awareness.

ते । प्र॒त्नासः॑ । विऽउ॑ष्टिषु । सोमाः॑ । प॒वित्रे॑ । अ॒क्ष॒र॒न् । अ॒प॒ऽप्रोथ॑न्तः । स॒नु॒तः । हु॒रः॒ऽचितः॑ । प्रा॒तरिति॑ । तान् । अप्र॑ऽचेतसः ॥ते । प्रत्नासः । विउष्टिषु । सोमाः । पवित्रे । अक्षरन् । अपप्रोथन्तः । सनुतः । हुरःचितः । प्रातरिति । तान् । अप्रचेतसः ॥te | pratnāsaḥ | vi-uṣṭiṣu | somāḥ | pavitre | akṣaran | apa-prothantaḥ | sanutaḥ | huraḥ-citaḥ | prātariti | tān | apra-cetasaḥ

तेthey (those)
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रत्नासःancient, of old
प्रत्नासः:
कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
व्यूष्टिषुat the dawnings (in the breakings of day)
व्यूष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्यूष्टि (प्रातिपदिक; √वस्/उष्-भावः ‘उषस्-प्रकाशः’)
सोमाःSoma-juices
सोमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अक्षरन्they flowed, streamed
अक्षरन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षर् (क्षरणे)
अपप्रोथन्तःspreading out, expanding
अपप्रोथन्तः:
कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य सह-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√प्रथ् (प्रथने/विस्तारे) + अप- (उपसर्ग)
सनुतःfrom of old, since ancient times
सनुतः:
(कालवाचक-विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootसनुत् (अव्यय/निपात; ‘प्राचीनतः/पुरा’)
अर्हुःthey have been worthy / they are entitled
अर्हुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (अर्हणे)
अश्चितःunnoticed, unperceived
अश्चितः:
कर्तृ (ते सोमाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअश्चित् (प्रातिपदिक; न- + √चित् ‘to notice/know’ अथवा ‘अ-चित्’ प्रकारः)
प्रातःin the morning
प्रातः:
(कालवाचक-अव्ययम्)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
तान्them
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अप्रचेतसःunwise, unheeding
अप्रचेतसः:
कर्तृ (अर्हुः इत्यस्य कर्तृ; ‘they, being unwise…’)
TypeAdjective
Rootअप्रचेतस् (प्रातिपदिक; अ- + प्रचेतस् ‘wise, attentive’)