HomeRig VedaMandala 9Sukta 97Mantra 41
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 41

Sukta 9.97

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Triṣṭubh (likely)

महत्तत्सोमो महिषश्चकारापां यद्गर्भोऽवृणीत देवान् । अदधादिन्द्रे पवमान ओजोऽजनयत्सूर्ये ज्योतिरिन्दुः ॥

म॒हत्तत्सोमो॑ महि॒षश्च॑कारा॒पां यद्गर्भोऽवृ॑णीत दे॒वान् । अद॑धा॒दिन्द्रे॒ पव॑मान॒ ओजोऽज॑नय॒त्सूर्ये॒ ज्योति॒रिन्दु॑: ॥

mahát tát sómo mahiṣáś cakārāpā́ṃ yád gárbho ’vṛṇīta devā́n | ádadhād índre pávamāna ójo ’jánayat sū́rye jyótir índuḥ ||

A great thing Soma the mighty has done: as the embryo of the waters he chose the gods. The purifying one placed strength in Indra; Indu brought forth light in the Sun.

म॒हत् । तत् । सोमः॑ । म॒हि॒षः । च॒का॒र॒ । अ॒पाम् । यत् । गर्भः॑ । अवृ॑णीत । दे॒वान् । अद॑धात् । इन्द्रे॑ । पव॑मानः । ओजः॑ । अज॑नयत् । सूर्ये॑ । ज्योतिः॑ । इन्दुः॑ ॥महत् । तत् । सोमः । महिषः । चकार । अपाम् । यत् । गर्भः । अवृणीत । देवान् । अदधात् । इन्द्रे । पवमानः । ओजः । अजनयत् । सूर्ये । ज्योतिः । इन्दुः ॥mahat | tat | somaḥ | mahiṣaḥ | cakāra | apām | yat | garbhaḥ | avṛṇīta | devān | adadhāt | indre | pavamānaḥ | ojaḥ | ajanayat | sūrye | jyotiḥ | induḥ

महत्great, mighty
महत्:
Karma (अन्तर्निहितं ‘चकार’ इत्यस्य) / विधेयविशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) < मह् (वृद्धौ) / PIE *megʰ-
तत्that
तत्:
Karma (चकार इत्यस्य) / निर्देश्य
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed/flowing sacred drink; deified Soma)
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
महिषःthe bull, mighty one
महिषः:
Kartā (सोमस्य विशेषणम्) / समनाधिकरण
TypeNoun (epithet)
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
चकारhas made, fashioned
चकार:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive) — ‘of the waters’
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
यत्which, that which
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय (यद्…तत्) — ‘that which’
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गर्भःembryo, germ; inner essence
गर्भः:
Kartā (अवृणीत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
अवृणीतchose, selected
अवृणीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (वरणे)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अदधात्placed, set, bestowed
अदधात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धारणे/स्थापने)
इन्द्रेin Indra
इन्द्रे:
Adhikaraṇa (लोके/आश्रये) — ‘in/into Indra’
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पवमानःpurifying, flowing (Soma)
पवमानः:
Kartā (अदधात्/अजनयत् इत्यस्य; सोमस्य विशेषणम्) / समनाधिकरण
TypeParticiple (epithet)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक) < पू (पवने/शोधने) + शानच्
ओजःstrength, vigor
ओजः:
Karma (अदधात् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
अजनयत्generated, produced
अजनयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (जनने)
सूर्येin the Sun
सूर्ये:
Adhikaraṇa (आश्रय/स्थाने) — ‘in the sun’
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Karma (अजनयत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu (Soma, the bright drop)
इन्दुः:
Kartā (अजनयत् इत्यस्य; सोमस्य नाम) / समनाधिकरण
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)