HomeRig VedaMandala 9Sukta 92Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 9.92

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

तव त्ये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः । दश स्वधाभिरधि सानो अव्ये मृजन्ति त्वा नद्यः सप्त यह्वीः ॥

तव॒ त्ये सो॑म पवमान नि॒ण्ये विश्वे॑ दे॒वास्त्रय॑ एकाद॒शास॑: । दश॑ स्व॒धाभि॒रधि॒ सानो॒ अव्ये॑ मृ॒जन्ति॑ त्वा न॒द्य॑: स॒प्त य॒ह्वीः ॥

táva tyé soma pavamāna niṇyé víśve devā́s tráya ekādaśā́saḥ | dáśa svadhā́bhir ádhi sā́no avyé mṛjánti tvā nadyàḥ saptá yáhvīḥ ||

In your hidden depths, O Soma purifying, all the gods are at work—three and eleven; and ten with their own inherent powers. Upon the woolly ridge they cleanse you; the seven mighty rivers wash you into brightness.

तव॑ । त्ये । सो॒म॒ । प॒व॒मा॒न॒ । नि॒ण्ये । विश्वे॑ । दे॒वाः । त्रयः॑ । ए॒का॒द॒शासः॑ । दश॑ । स्व॒धाभिः॑ । अधि॑ । सानौ॑ । अव्ये॑ । मृ॒जन्ति॑ । त्वा॒ । न॒द्यः॑ । स॒प्त । य॒ह्वीः ॥तव । त्ये । सोम । पवमान । निण्ये । विश्वे । देवाः । त्रयः । एकादशासः । दश । स्वधाभिः । अधि । सानौ । अव्ये । मृजन्ति । त्वा । नद्यः । सप्त । यह्वीः ॥tava | tye | soma | pavamāna | niṇye | viśve | devāḥ | trayaḥ | ekādaśāsaḥ | daśa | svadhābhiḥ | adhi | sānau | avye | mṛjanti | tvā | nadyaḥ | sapta | yahvīḥ

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्येthose
त्ये:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one
पवमान:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootपवमान (√पू/√पु ‘to purify, cleanse’ → पवमान ‘purifying, being purified’)
नि॒ण्येin the hidden (place)
नि॒ण्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootनि॒ण्य (प्रातिपदिक; ‘secret/inner place, hidden recess’)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्रयःthree
त्रयः:
कर्तृ (as qualifier)
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
एकादशासःthe eleven
एकादशासः:
कर्तृ (as qualifier)
TypeNumeral (collective/denominative adjective)
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक) + -as (बहुवचन-प्रत्यय)
दशten
दश:
कर्तृ (with मृजन्ति; as qualifier of नद्यः)
TypeNumeral
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक)
स्वधाभिःwith (their) स्वधा-powers / inherent powers
स्वधाभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
अधिupon
अधि:
अधिकारण-सम्बन्ध (preverbial/locative relation)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सानोon the ridge / on the summit
सानो:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
अव्येon/at the ewe (i.e., the woolen filter)
अव्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक; ‘sheep/ewe’; also ‘wool’ by extension)
मृजन्तिthey cleanse / purify
मृजन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मृज् (मार्जने ‘to wipe, cleanse, purify’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नद्यःthe rivers/streams
नद्यः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
कर्तृ (as qualifier of यह्वीः)
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
यह्वीःthe swift/mighty (ones)
यह्वीः:
कर्तृ (with मृजन्ति)
TypeAdjective (used substantively)
Rootयह्वी (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous, mighty’—नदी-विशेषण)