HomeRig VedaMandala 9Sukta 92Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 9.92

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Devata: Soma Pavamāna (the purifying Soma)
Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

अच्छा नृचक्षा असरत्पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ । सीदन्होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्नृषयः सप्त विप्राः ॥

अच्छा॑ नृ॒चक्षा॑ असरत्प॒वित्रे॒ नाम॒ दधा॑नः क॒विर॑स्य॒ योनौ॑ । सीद॒न्होते॑व॒ सद॑ने च॒मूषूपे॑मग्म॒न्नृष॑यः स॒प्त विप्रा॑: ॥

ácchā nṛ-cákṣā ásarat pavítre nā́ma dádhānaḥ kavír asya yónau | sī́dan hótā-iva sádane camū́ṣv úpem ágmann ṛ́ṣayaḥ saptá víprāḥ ||

With clear human-seeing vision he streams toward the purifier, taking his name in the womb of the Seer. He seats himself like a priest in the session, in the bowls; and to him there come near the seven inspired sages—voices of illumined thought.

अच्छ॑ । नृ॒ऽचक्षाः॑ । अ॒स॒र॒त् । प॒वित्रे॑ । नाम॑ । दधा॑नः । क॒विः । अ॒स्य॒ । योनौ॑ । सीद॑न् । होता॑ऽइव । सद॑ने । च॒मूषु॑ । उप॑ । ई॒म् । अ॒ग्म॒न् । ऋष॑यः । स॒प्त । विप्राः॑ ॥अच्छ । नृचक्षाः । असरत् । पवित्रे । नाम । दधानः । कविः । अस्य । योनौ । सीदन् । होताइव । सदने । चमूषु । उप । ईम् । अग्मन् । ऋषयः । सप्त । विप्राः ॥accha | nṛ-cakṣāḥ | asarat | pavitre | nāma | dadhānaḥ | kaviḥ | asya | yonau | sīdan | hotā-iva | sadane | camūṣu | upa | īm | agman | ṛṣayaḥ | sapta | viprāḥ

अच्छाtowards
अच्छा:
Adhikaraṇa (गत्यर्थे—‘towards’)
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय-प्रातिपदिक)
नृचक्षाःthe man-seeing one (Soma)
नृचक्षाः:
Kartā (असरत् इत्यस्य)
TypeNoun (epithet)
Rootनृ-चक्षस् (प्रातिपदिक)
असरत्flowed / ran
असरत्:
TypeVerb
Rootसृ (धातु)
पवित्रेin/through the strainer (filter)
पवित्रे:
Adhikaraṇa (स्थान—‘in/through the filter’)
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
नामindeed / as (by) name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
दधानःbearing / placing
दधानः:
Kartā (सह-विशेषणम् नृचक्षाः)
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधान (शतृ)
कविःseer / poet
कविः:
Kartā (अन्तर्निहित—‘being a seer/poet’ as apposition)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
अस्यof him / his
अस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (योनौ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनौin the womb / seat / source
योनौ:
Adhikaraṇa (स्थान—‘in the womb/seat’)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
सीदन्sitting down / settling
सीदन्:
Kartā (सह-विशेषणम् नृचक्षाः)
TypeParticiple
Rootसद् (धातु) → सीदत्/सीदन् (शतृ; वैदिक रूप)
होताHotṛ-priest
होता:
Kartā (उपमान—इव)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सदनेin the seat / dwelling
सदने:
Adhikaraṇa (स्थान—‘in the seat/house’)
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
चमूषुin the ladles/cups (vessels)
चमूषु:
Adhikaraṇa (स्थान—‘in the cups/vessels’)
TypeNoun
Rootचमू (प्रातिपदिक)
उपnear / up to
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
इमग्मन्came / approached
इमग्मन्:
TypeVerb
Rootगम् (धातु) with preverb इम्- (वैदिक intens./preverb) → इमग्मन्
ऋषयःseers
ऋषयः:
Kartā (इमग्मन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
विप्राःinspired sages / priests
विप्राः:
Kartā (ऋषयः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)