HomeRig VedaMandala 9Sukta 92Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 9.92

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः । आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः प्रति देवाँ अजुषत प्रयोभिः ॥

परि॑ सुवा॒नो हरि॑रं॒शुः प॒वित्रे॒ रथो॒ न स॑र्जि स॒नये॑ हिया॒नः । आप॒च्छ्लोक॑मिन्द्रि॒यं पू॒यमा॑न॒: प्रति॑ दे॒वाँ अ॑जुषत॒ प्रयो॑भिः ॥

pári suvānó hárir aṃśúḥ pavítre rathó ná sarji sanáye hiyānó | ā́pat ślókam indriyáṃ pū́yamānaḥ práti devā́ṃ ajuṣata práyobhiḥ ||

Circling as he is pressed out, the tawny ray—upon the filter—rushes like a chariot, speeding for the winning. Purifying, he reaches the hymn of power, the Indra-force; and the gods accept him in return with their nourishments and forward gifts.

परि॑ । सु॒वा॒नः । हरिः॑ । अं॒शुः । प॒वित्रे॑ । रथः॑ । न । स॒र्जि॒ । स॒नये॑ । हि॒या॒नः । आप॒त् । श्ल्लोक॑म् । इ॒न्द्रि॒यम् । पू॒यमा॑नः । प्रति॑ । दे॒वान् । अ॒जु॒ष॒त॒ । प्रयः॑ऽभिः ॥परि । सुवानः । हरिः । अंशुः । पवित्रे । रथः । न । सर्जि । सनये । हियानः । आपत् । श्ल्लोकम् । इन्द्रियम् । पूयमानः । प्रति । देवान् । अजुषत । प्रयःभिः ॥pari | suvānaḥ | hariḥ | aṃśuḥ | pavitre | rathaḥ | na | sarji | sanaye | hiyānaḥ | āpat | ślokam | indriyam | pūyamānaḥ | prati | devān | ajuṣata | prayaḥ-bhiḥ

परिaround, all around
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
सुवानःbeing pressed/extracted (as Soma)
सुवानः:
Kartā
TypeVerb-derived (Participle)
Root√सु (सवति/सुनोति) / प्रातिपदिक: सुवान-
हरिःthe tawny one (Soma/steed-like)
हरिः:
Kartā (सुवानः के विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun/Adjective
Rootहरि-
अंशुःray; stalk/stream (of Soma)
अंशुः:
Kartā (हरिः/सुवानः के समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअंशु-
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपवित्र-
रथःa chariot
रथः:
Kartā (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootरथ-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
सर्जिyou let go/you drive forth
सर्जि:
Kriyā
TypeVerb
Root√सृज्
सनयेfor winning, for gain
सनये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसनय- (√सन्/√सनी ‘to gain, win’)
हियानःbeing impelled, speeding
हियानः:
Kartā (सुवानः/अंशुः के विशेषण)
TypeVerb-derived (Participle)
Root√हि (हिनोति ‘to impel, set in motion’) / प्रातिपदिक: हियान-
आपत्having reached
आपत्:
Kartā (पूर्वकर्म-विशेषण)
TypeVerb-derived (Participle)
Root√आप् (आप्नोति ‘to reach’) / आपत्-
श्लोकम्praise, hymn, fame
श्लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्लोक-
इन्द्रियम्Indra-like; powerful, belonging to Indra
इन्द्रियम्:
Karma (श्लोकम् के विशेषण)
TypeAdjective (used substantively)
Rootइन्द्रिय-
पूयमानःbeing purified
पूयमानः:
Kartā (सुवानः/अंशुः के विशेषण)
TypeVerb-derived (Participle)
Root√पू (पूयते ‘to be purified’) / पूयमान-
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव-
अजुषतthey accepted, they welcomed
अजुषत:
Kriyā
TypeVerb
Root√जुष् (जुषते ‘to enjoy, accept, favor’)
प्रयोभिःwith refreshments/offerings, with nourishing gifts
प्रयोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रयस्- (प्रयः) / प्रयो-