Mantra 6
Sukta 9.9
Devata: Soma Pavamāna (with Agni-like ‘vahni’ imagery; the Seven as divine powers)
Samhita Patha (Devanagari)
अभि वह्निरमर्त्यः सप्त पश्यति वावहिः । क्रिविर्देवीरतर्पयत् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि वह्नि॒रम॑र्त्यः स॒प्त प॑श्यति॒ वाव॑हिः । क्रिवि॑र्दे॒वीर॑तर्पयत् ॥
Transliteration
abhí váhnir ámartyaḥ saptá páśyati vāvahiḥ́ | krívir devī́r atarpayat ||
Translation
The immortal Carrier-Fire presses forward and beholds the Seven; the impelling power satisfies the goddesses—filling the divine energies with the delight of the purified Soma.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । वह्निः॑ । अम॑र्त्यः । स॒प्त । प॒श्य॒ति॒ । वाव॑हिः । क्रिविः॑ । दे॒वीः । अ॒त॒र्प॒य॒त् ॥अभि । वह्निः । अमर्त्यः । सप्त । पश्यति । वावहिः । क्रिविः । देवीः । अतर्पयत् ॥abhi | vahniḥ | amartyaḥ | sapta | paśyati | vāvahiḥ | kriviḥ | devīḥ | atarpayat
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण/दिशा-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वह्निःthe bearer/impeller; (here) the fire/priestly ‘vahni’ (Soma/Agni-epithet)
वह्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootवह्नि- (प्रातिपदिक; ‘वह्’ धातु-सम्बद्धः)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
Kartā (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
Karma (संख्या-विशेषण)
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या-शब्द)
पश्यतिsees
पश्यति:
— (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (दृश्) ‘to see’
वावहिःthe strong carrier/impeller (swift-bearer)
वावहिः:
Kartā (कर्तृ-समनाधिकरण/विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootवावहि- (प्रातिपदिक; √वह् ‘to carry/drive’ इत्यस्य पुनरुक्त/तीव्रार्थ-निर्मित रूपम्)
क्रिविःKrivi (a name/epithet; the impeller/agent)
क्रिविः:
Kartā
TypeNoun (proper/epithet)
Rootक्रिवि- (प्रातिपदिक; ऋग्वैदिक-विशेषनाम/विशेषण)
देवीःthe goddesses
देवीः:
Karma
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक)
अतर्पयत्satisfied, refreshed
अतर्पयत्:
— (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√तृप्/तर्प् ‘to satisfy, refresh’ (कारण-प्रयोगः)