Mantra 5
Sukta 9.9
Devata: Soma Pavamāna (with explicit address to Indra as the receiver/ordainer of the work)
Samhita Patha (Devanagari)
ता अभि सन्तमस्तृतं महे युवानमा दधुः । इन्दुमिन्द्र तव व्रते ॥
Samhita Patha (IAST)
ता अ॒भि सन्त॒मस्तृ॑तं म॒हे युवा॑न॒मा द॑धुः । इन्दु॑मिन्द्र॒ तव॑ व्र॒ते ॥
Transliteration
tā́ abhi sántam ástṛtaṃ mahé yúvānam ā́ dadhuḥ | índum indra táva vraté ||
Translation
They set the Soma-wine within the right movement—towards the One who is truly present and unfallen, the great Youthful Power—O Indra, they establish the Indu in thy law of the divine working.
Padapatha (Word Analysis)
ताः । अ॒भि । सन्त॑म् । अस्तृ॑तम् । म॒हे । युवा॑नम् । आ । द॒धुः॒ । इन्दु॑म् । इ॒न्द्र॒ । तव॑ । व्र॒ते ॥ताः । अभि । सन्तम् । अस्तृतम् । महे । युवानम् । आ । दधुः । इन्दुम् । इन्द्र । तव । व्रते ॥tāḥ | abhi | santam | astṛtam | mahe | yuvānam | ā | dadhuḥ | indum | indra | tava | vrate
Word by Word
ताःthose (them)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सन्तम्being, existent
सन्तम्:
Karma
TypeAdjective (participle)
Rootसत् (√अस् ‘to be’ → वर्तमान कृदन्त ‘being’)
अस्तृतम्unspread/uncarpeted; (ritually) not yet strewn
अस्तृतम्:
Karma
TypeAdjective (past participial)
Root√स्तॄ/स्तृ (स्तरणे ‘to spread/cover’) + नञ्-अ (अ-)
महेfor the great (one)
महे:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
युवानम्the young one
युवानम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
आunto, into; (with √धा) ‘in place/into’
आ:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
दधुःthey have placed/they placed
दधुः:
Kartā
TypeVerb
Root√धा (धारणे ‘to place/put’)
इन्दुम्Indu; Soma-drop
इन्दुम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्/तव
व्रतेin (your) ordinance/vow; in your sacred order
व्रते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)