HomeRig VedaMandala 9Sukta 89Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 9.89

Devata: Soma Pavamāna

चतस्र ईं घृतदुहः सचन्ते समाने अन्तर्धरुणे निषत्ताः । ता ईमर्षन्ति नमसा पुनानास्ता ईं विश्वतः परि षन्ति पूर्वीः ॥

चत॑स्र ईं घृत॒दुह॑: सचन्ते समा॒ने अ॒न्तर्ध॒रुणे॒ निष॑त्ताः । ता ई॑मर्षन्ति॒ नम॑सा पुना॒नास्ता ईं॑ वि॒श्वत॒: परि॑ षन्ति पू॒र्वीः ॥

cátasra īm ghṛta-dúhaḥ sacante samāné antár dharuṇé níṣattāḥ | tā́ īm arṣanti námasā punānā́s tā́ īm viśvátas pári santi pūrvī́ḥ ||

Four ghee-milking powers cleave to him, seated together in the inner foundation. They make him flow, purifying him by reverence; they encompass him from every side, those ancient ones.

चत॑स्रः । ई॒म् । घृ॒त॒ऽदुहः॑ । स॒च॒न्ते॒ । स॒मा॒ने । अ॒न्तः । ध॒रुणे॑ । निऽस॑त्ताः । ताः । ई॒म् । अ॒र्ष॒न्ति॒ । नम॑सा । पु॒ना॒नाः । ताः । ई॒म् । वि॒श्वतः॑ । परि॑ । स॒न्ति॒ । पू॒र्वीः ॥चतस्रः । ईम् । घृतदुहः । सचन्ते । समाने । अन्तः । धरुणे । निसत्ताः । ताः । ईम् । अर्षन्ति । नमसा । पुनानाः । ताः । ईम् । विश्वतः । परि । सन्ति । पूर्वीः ॥catasraḥ | īm | ghṛta-duhaḥ | sacante | samāne | antaḥ | dharuṇe | ni-sattāḥ | tāḥ | īm | arṣanti | namasā | punānāḥ | tāḥ | īm | viśvataḥ | pari | santi | pūrvīḥ

चतस्रःfour (fem.)
चतस्रः:
कर्तृ (सचन्ते इत्यस्य)
TypeAdjective/Numeral
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
ईम्indeed; just; them
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
घृतदुहःghee-milking (streams/cows)
घृतदुहः:
कर्तृ (सचन्ते इत्यस्य)
TypeAdjective (participle used as noun)
Rootघृत-दुह् (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुह् ‘दोहने’)
सचन्तेthey associate/come together
सचन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootसच् (सचँ ‘समवाये/सेवने’)
समानेin the same (place/state)
समाने:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
अन्तर्धरुणेin the inner support/seat
अन्तर्धरुणे:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootअन्तर्-धरुण (प्रातिपदिक; धरुण ‘आधार/आश्रय’)
निषत्ताःseated; having sat down
निषत्ताः:
कर्तृ (अन्तर्भूत-क्रिया: ‘having sat/being seated’)
TypeParticiple
Rootनि-षद् (षदँ ‘उपवेशने’)
ताःthose (fem.)
ताः:
कर्तृ (अर्षन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ईम्indeed; them
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
अर्षन्तिthey flow/move
अर्षन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (अर्षँ ‘गत्यर्थ/प्रवाहे’)
नमसाwith reverence; by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
पुनानाःpurifying themselves; being purified
पुनानाः:
कर्तृ (अर्षन्ति इत्यस्य; विशेषण)
TypeParticiple
Rootपू (पूञ् ‘शोधने/पवने’)
ताःthose (fem.)
ताः:
कर्तृ (षन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ईम्indeed; them
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
विश्वतःfrom all sides; all around
विश्वतः:
TypeIndeclinable (adverbial ablative)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
षन्तिthey are; they exist
षन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसन्/अस् (अस् ‘भुवि’; वैदिक रूप ‘षन्ति’ = ‘सन्ति’)
पूर्वीःmany/ancient; former (fem. pl.)
पूर्वीः:
कर्तृ (षन्ति इत्यस्य; विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)