HomeRig VedaMandala 9Sukta 83Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 9.83

Rishi: Ascribed in RV 9 to Pavāmāna seers (exact attribution for 9.83 not resolved from provided excerpt).
Devata: Soma Pavāmāna with Gandharva as guardian figure of Soma’s station.
Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः । गृभ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुकृत्तमा मधुनो भक्षमाशत ॥

ग॒न्ध॒र्व इ॒त्था प॒दम॑स्य रक्षति॒ पाति॑ दे॒वानां॒ जनि॑मा॒न्यद्भु॑तः । गृ॒भ्णाति॑ रि॒पुं नि॒धया॑ नि॒धाप॑तिः सु॒कृत्त॑मा॒ मधु॑नो भ॒क्षमा॑शत ॥

gandharvá itthā́ padám asya rakṣati pā́ti devā́nāṃ jánimāny ádbhutaḥ | gṛbhṇā́ti ripúṃ nidháyā nidhā́patiḥ sukṛ́ttamā madhúno bhakṣám ā́śata ||

Thus the Gandharva guards his station; wondrous, he protects the births of the gods. He seizes the hostile force by the hidden placing; the lord of the treasure. The most well-doing powers attain the honeyed portion—delight secured against the spoiler.

ग॒न्ध॒र्वः । इ॒त्था । प॒दम् । अ॒स्य॒ । र॒क्ष॒ति॒ । पाति॑ । दे॒वाना॑म् । जनि॑मानि । अद्भु॑तः । गृ॒भ्णाति॑ । रि॒पुम् । नि॒ऽधया॑ । नि॒धाऽप॑तिः । सु॒कृत्ऽत॑माः । मधु॑नः । भ॒क्षम् । आ॒श॒त॒ ॥गन्धर्वः । इत्था । पदम् । अस्य । रक्षति । पाति । देवानाम् । जनिमानि । अद्भुतः । गृभ्णाति । रिपुम् । निधया । निधापतिः । सुकृत्तमाः । मधुनः । भक्षम् । आशत ॥gandharvaḥ | itthā | padam | asya | rakṣati | pāti | devānām | janimāni | adbhutaḥ | gṛbhṇāti | ripum | ni-dhayā | nidhāpatiḥ | sukṛt-tamāḥ | madhunaḥ | bhakṣam | āśata

गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
पदम्the step/track; place
पदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
अस्यof him/this (Soma)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रक्षतिprotects, guards
रक्षति:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष्
पातिprotects, guards
पाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पालने)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जनिमानिbirths, begettings, generations
जनिमानि:
कर्म
TypeNoun
Rootजनिमन् (प्रातिपदिक; √जन्)
अद्भुतःwonderful, marvelous
अद्भुतः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
गृभ्णातिseizes, grasps
गृभ्णाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह्/गृह् (गृभ्णाति इति वैदिक-रूपम्)
रिपुम्the enemy
रिपुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
निधयाwith a deposit/treasure; by a stored-up (means)
निधया:
करण
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
निधापतिःthe lord/guardian of the treasure (deposit)
निधापतिः:
कर्तृ (गन्धर्वस्य/सोमस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootनिधापति (प्रातिपदिक; निधि+पति)
सुकृत्तमाmost well-doing, best benefactress
सुकृत्तमा:
कर्तृ (विशेषण; स्त्रीलिङ्ग-रूपेण स्तुतिः)
TypeAdjective
Rootसुकृत् (प्रातिपदिक)
मधुनःof sweetness; of honey (Soma)
मधुनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
भक्षम्food, portion to be eaten
भक्षम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभक्ष (प्रातिपदिक)
आशतthey ate, they partook
आशत:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (भक्षणे)