Mantra 2
Sukta 9.8
Rishi: unknown (not supplied in input)
Devata: Soma Pavamāna (with Vāyu and Aśvins as associated recipients)
Chandas: unknown (not supplied in input)
Samhita Patha (Devanagari)
पुनानासश्चमूषदो गच्छन्तो वायुमश्विना । ते नो धान्तु सुवीर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒ना॒नास॑श्चमू॒षदो॒ गच्छ॑न्तो वा॒युम॒श्विना॑ । ते नो॑ धान्तु सु॒वीर्य॑म् ॥
Transliteration
punānā́saś camū-sádo gácchanto vāyúm aśvínā | té no dhāntu su-vī́ryam ||
Translation
Purifying themselves, seated in the cup, going to Vāyu and the Aśvins—may they establish in us a good and luminous hero-power.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒ना॒नासः॑ । च॒मू॒ऽसदः॑ । गच्छ॑न्तः । वा॒युम् । अ॒श्विना॑ । ते । नः॒ । धा॒न्तु॒ । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥पुनानासः । चमूसदः । गच्छन्तः । वायुम् । अश्विना । ते । नः । धान्तु । सुवीर्यम् ॥punānāsaḥ | camū-sadaḥ | gacchantaḥ | vāyum | aśvinā | te | naḥ | dhāntu | su-vīryam
Word by Word
पुनानासःbeing purified; purifying (Soma-drops)
पुनानासः:
कर्तृ (गच्छन्तः इत्यस्य विशेषणम्) अथवा कर्तृसमासः
TypeAdjective/Participle
Rootपु (धातु) → पुनान (शतृ/शानच्-प्रत्यय)
चमूषदःthose seated in the ladles/vats; abiding in the pressing-vessels
चमूषदः:
कर्तृ (पुनानासः/गच्छन्तः इत्यस्य सह-कर्तृवाचकः) अथवा विशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootचमू (प्रातिपदिक) + सद् (धातु) → -सद (उपपद-समास/बहुव्रीहि-प्रायः) अथवा ‘चमूषद्’ इति प्रातिपदिकम्
गच्छन्तःgoing; proceeding
गच्छन्तः:
कर्तृ
TypeVerb/Participle
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (शतृ-प्रत्यय)
वायुम्Vāyu (the Wind-god)
वायुम्:
कर्म (गच्छन्तः किम्? वायुम्) / सम्प्रदानार्थे गत्यर्थकर्म
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (the twin gods)
अश्विना:
कर्म (गच्छन्तः किम्? अश्विना) / सह-गत्यर्थकर्म
TypeNoun (Dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
कर्तृ (धान्तु इत्यस्य) संदर्भे ‘they’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; to us
नः:
सम्प्रदान (धान्तु—‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धान्तुlet them place/bestow; let them grant
धान्तु:
क्रिया (विधेय) — ‘let them bestow/establish’
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने/पोषणे’
सुवीर्यम्good heroism; excellent strength/valour
सुवीर्यम्:
कर्म (धान्तु किम्? सुवीर्यम्)
TypeNoun
Rootसु- (उपसर्ग) + वीर्य (प्रातिपदिक)