Mantra 3
Sukta 9.8
Rishi: unknown (not supplied in input)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: unknown (not supplied in input)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रस्य सोम राधसे पुनानो हार्दि चोदय । ऋतस्य योनिमासदम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॑स्य सोम॒ राध॑से पुना॒नो हार्दि॑ चोदय । ऋ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॑म् ॥
Transliteration
índrasya soma rā́dhase punānó hā́rdi codaya | ṛtásya yónim ā-sádam ||
Translation
O Soma, purifying, impel within the heart the delight that serves Indra’s fulfillment; take thy seat in the womb of Ṛta, the true foundation of our becoming.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑स्य । सो॒म॒ । राध॑से । पु॒ना॒नः । हार्दि॑ । चो॒द॒य॒ । ऋ॒तस्य॑ । योनि॑म् । आ॒ऽसद॑म् ॥इन्द्रस्य । सोम । राधसे । पुनानः । हार्दि । चोदय । ऋतस्य । योनिम् । आसदम् ॥indrasya | soma | rādhase | punānaḥ | hārdi | codaya | ṛtasya | yonim | āsadam
Word by Word
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
राधसेfor (his) bounty/gift
राधसे:
सम्प्रदान (purpose/beneficiary)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying himself / being purified
पुनानः:
कर्ता (agent; Soma as subject)
TypeVerb (participle)
Rootपू (धातु) → पुनान (शानच्-प्रत्यय, आत्मनेपद)
हार्दिin the heart
हार्दि:
अधिकरण (locus)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक) → हार्दि (Vedic locative formation)
चोदयimpel / set in motion
चोदय:
क्रिया (imperative to Soma)
TypeVerb
Rootचुद् (धातु)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true rite)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
योनिम्womb/seat/source
योनिम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
आसदम्a sitting/settling; a place of approach (seat)
आसदम्:
कर्म (appositional object with योनिम्)
TypeNoun (verbal noun)
Rootआ-√सद् (धातु) → आसद (घञ्/अम्-प्रत्यय; action/result noun)