HomeRig VedaMandala 9Sukta 79Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 9.79

Devata: Soma Pavamāna

उत स्वस्या अरात्या अरिर्हि ष उतान्यस्या अरात्या वृको हि षः । धन्वन्न तृष्णा समरीत ताँ अभि सोम जहि पवमान दुराध्यः ॥

उ॒त स्वस्या॒ अरा॑त्या अ॒रिर्हि ष उ॒तान्यस्या॒ अरा॑त्या॒ वृको॒ हि षः । धन्व॒न्न तृष्णा॒ सम॑रीत॒ ताँ अ॒भि सोम॑ ज॒हि प॑वमान दुरा॒ध्य॑: ॥

utá svásyā arā́tyā arír hí ṣá utā́nyasyā arā́tyā vṛ́ko hí ṣáḥ | dhánvann ná tṛ́ṣṇā sám arīta tā́n abhí soma jahí pavamāna durā́dhyaḥ ||

And one’s own withholding becomes an enemy; another’s withholding becomes a wolf. Like thirst running over the dry land, they spread together—smite them, O Soma, as you purify yourself, these hard-to-master forces.

उ॒त । स्वस्याः॑ । अरा॑त्याः । अ॒रिः । हि । सः । उ॒त । अ॒न्यस्याः॑ । अरा॑त्याः । वृकः॑ । हि । सः । धन्व॑न् । न । तृष्णा॑ । सम् । अ॒री॒त॒ । तान् । अ॒भि । सोम॑ । ज॒हि । प॒व॒मा॒न॒ । दुः॒ऽआ॒ध्यः॑ ॥उत । स्वस्याः । अरात्याः । अरिः । हि । सः । उत । अन्यस्याः । अरात्याः । वृकः । हि । सः । धन्वन् । न । तृष्णा । सम् । अरीत । तान् । अभि । सोम । जहि । पवमान । दुःआध्यः ॥uta | svasyāḥ | arātyāḥ | ariḥ | hi | saḥ | uta | anyasyāḥ | arātyāḥ | vṛkaḥ | hi | saḥ | dhanvan | na | tṛṣṇā | sam | arīta | tān | abhi | soma | jahi | pavamāna | duḥ-ādhyaḥ

उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
स्वस्याःof one’s own (of him/its own)
स्वस्याः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरात्याःof hostility; of enmity
अरात्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
अरिःthe enemy
अरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सःhe
सः:
कर्तृ (coreferential)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
अन्यस्याःof another
अन्यस्याः:
सम्बन्ध
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
अरात्याःof hostility; of enmity
अरात्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
वृकःthe wolf
वृकः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सःhe
सः:
कर्तृ (coreferential)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धन्वन्(over) the desert; the waste
धन्वन्:
अधिकरण (adverbial: in/over the waste)
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
like; as
:
TypeIndeclinable
Root
तृष्णाthirst
तृष्णा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतृष्णा (प्रातिपदिक)
सम्together; wholly
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
अरीतhas rushed; has moved
अरीत:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋ (ईर्/ऋ- ‘to go, set in motion’)
तान्those (ones)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिagainst; towards
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
जहिslay; strike down
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (to strike, slay)
पवमानO purifying (one)
पवमान:
सम्बोधन
TypeAdjective (participle)
Root√पू (पवते ‘to purify’) → पवमान (present participle)
दुराध्यःthe ill-disposed; hard-to-ward-off (evil ones)
दुराध्यः:
कर्तृ/कर्म (contextual: the evil-minded/ill-intentioned as targets)
TypeAdjective/Noun
Rootदुराध्य (प्रातिपदिक; दुḥ + आध्य/आधि)