HomeRig VedaMandala 9Sukta 75Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 9.75

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)
Devata: Soma Pavamāna (as tongue/word of Ṛta)
Chandas: Jagatī (probable)

ऋतस्य जिह्वा पवते मधु प्रियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः । दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥

ऋ॒तस्य॑ जि॒ह्वा प॑वते॒ मधु॑ प्रि॒यं व॒क्ता पति॑र्धि॒यो अ॒स्या अदा॑भ्यः । दधा॑ति पु॒त्रः पि॒त्रोर॑पी॒च्यं१॒॑ नाम॑ तृ॒तीय॒मधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥

ṛtásya jihvā́ pavate mádhu priyáṃ vaktā́ pátir dhiyó asyā́ adā́bhyaḥ | dádhāti putráḥ pitrór apī́cyaṃ nā́ma tṛtī́yam ádhi rocané diváḥ ||

The tongue of Ṛta flows—honey, beloved; the faultless lord and speaker of this inspired thought. The son sets the hidden name of the Parents, the third, upon the shining realm of heaven.

ऋतस्य॑ । जि॒ह्वा । प॒व॒ते॒ । मधु॑ । प्रि॒यम् । व॒क्ता । पतिः॑ । धि॒यः । अ॒स्याः । अदा॑भ्यः । दधा॑ति । पु॒त्रः । पि॒त्रोः । अ॒पी॒च्य॑म् । नाम॑ । तृ॒तीय॑म् । अधि॑ । रो॒च॒ने । दि॒वः ॥ऋतस्य । जिह्वा । पवते । मधु । प्रियम् । वक्ता । पतिः । धियः । अस्याः । अदाभ्यः । दधाति । पुत्रः । पित्रोः । अपीच्यम् । नाम । तृतीयम् । अधि । रोचने । दिवः ॥ṛtasya | jihvā | pavate | madhu | priyam | vaktā | patiḥ | dhiyaḥ | asyāḥ | adābhyaḥ | dadhāti | putraḥ | pitroḥ | apīcyam | nāma | tṛtīyam | adhi | rocane | divaḥ

ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
जिह्वाtongue
जिह्वा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
पवतेpurifies/flows (as the purifying Soma)
पवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootपू (धातु; पुनाति/पवते)
मधुsweetness; honey; sweet (drink)
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear; beloved; pleasing
प्रियम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
वक्ताspeaker; utterer
वक्ता:
कर्तृ (सम्बद्धः/समनाधिकरणः)
TypeNoun (agent)
Rootवच् (धातु) → वक्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पतिःlord; master
पतिः:
कर्तृ (समनाधिकरणः वक्ता इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
धियःof thought/insight; of prayer
धियः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
अस्याःof this (her/this one)
अस्याः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अदाभ्यःunassailable; not to be deceived/overcome
अदाभ्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-दाभ्य (प्रातिपदिक; नञ् + दाभ्य < दभ्)
दधातिplaces; sets; bestows
दधाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
पित्रोःof (his) two parents (father and mother)
पित्रोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
अपिच्यम्secret; hidden; to be kept back
अपिच्यम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअपिच्य (प्रातिपदिक; वेदिक)
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
तृतीयम्third
तृतीयम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (ordinal)
Rootतृतीय (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
अधिupon; over; in
अधि:
अधिकरण-सम्बन्धसूचक
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
रोचनेin the shining realm; in the luminous space
रोचने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)