Mantra 30
Sukta 9.67
Rishi: Requires Anukramaṇī confirmation for RV 9.67.30.
Devata: Soma (explicit).
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī type; confirm by scan.
Samhita Patha (Devanagari)
अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम । आखुं चिदेव देव सोम ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒लाय्य॑स्य पर॒शुर्न॑नाश॒ तमा प॑वस्व देव सोम । आ॒खुं चि॑दे॒व दे॑व सोम ॥
Transliteration
alā́yyasya paráśur nanāśa támā́ pavasva deva soma | ākhúṃ cid evá deva soma ||
Translation
The axe has destroyed the sluggish obstruction; therefore flow, O divine Soma—yes, even the ‘mouse’ of petty gnawing darkness, O divine Soma.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒लाय्य॑स्य । प॒र॒शुः । न॒ना॒श॒ । तम् । आ । प॒व॒स्व॒ । दे॒व॒ । सो॒म॒ । आ॒खुम् । चि॒त् । ए॒व । दे॒व॒ । सो॒म॒ ॥अलाय्यस्य । परशुः । ननाश । तम् । आ । पवस्व । देव । सोम । आखुम् । चित् । एव । देव । सोम ॥alāyyasya | paraśuḥ | nanāśa | tam | ā | pavasva | deva | soma | ākhum | cit | eva | deva | soma
Word by Word
अलाय्यस्यof the ‘Alāyya’ (one so named/characterized)
अलाय्यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective
Rootअलाय्य (प्रातिपदिक; विशेषण/नाम)
परशुःthe axe
परशुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरशु (प्रातिपदिक)
ननाशperished / was destroyed
ननाश:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
तमhim / that one
तम:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, forth; (as preverb intensifying the verb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पवस्वpurify thyself / flow clear
पवस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootपू (धातु; ‘to purify/clarify’)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आखुम्the mouse/rat
आखुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआखु (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
एवindeed, just
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)