Mantra 24
Sukta 9.67
Rishi: Requires Anukramaṇī confirmation for RV 9.67.24.
Devata: Agni (explicit), with brahman as the operative medium; situated in Soma-Pavamāna purification frame.
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī type; confirm by scan.
Samhita Patha (Devanagari)
यत्ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः । ब्रह्मसवैः पुनीहि नः ॥
Samhita Patha (IAST)
यत्ते॑ प॒वित्र॑मर्चि॒वदग्ने॒ तेन॑ पुनीहि नः । ब्र॒ह्म॒स॒वैः पु॑नीहि नः ॥
Transliteration
yát te pavítram arcivád àgne ténā punīhi naḥ | brahma-saváiḥ punīhi naḥ ||
Translation
That purifier of yours, full of flame, O Agni—by that purify us; by the impulsions of the inspired Word, purify us.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । ते॒ । प॒वित्र॑म् । अ॒र्चि॒ऽवत् । अग्ने॑ । तेन॑ । पु॒नी॒हि॒ । नः॒ । ब्र॒ह्म॒ऽस॒वैः । पु॒नी॒हि॒ । नः॒ ॥यत् । ते । पवित्रम् । अर्चिवत् । अग्ने । तेन । पुनीहि । नः । ब्रह्मसवैः । पुनीहि । नः ॥yat | te | pavitram | arci-vat | agne | tena | punīhi | naḥ | brahma-savaiḥ | punīhi | naḥ
Word by Word
यत्which, that (relative)
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (अग्ने/पवित्रम्-सम्बन्धः)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive possessor)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवित्रम्purifier; purifying filter/means of purification
पवित्रम्:
कर्म (पुनीहि इति क्रियायाः—‘purify (us) with/through the purifier’)
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अर्चिवत्flame-bright, radiant
अर्चिवत्:
विशेषण (पवित्रस्य)
TypeAdjective
Rootअर्चिस् + वत् (मतुप्-प्रत्ययान्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तेनwith that, by means of that
तेन:
करण (instrument/means)
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुनीहिpurify!
पुनीहि:
क्रिया (imperative)
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘to purify’
नःus
नः:
कर्म (object: ‘us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मसवैःwith the brahma-impulses/pressings (sacred incitements/ritual stimulations)
ब्रह्मसवैः:
करण (instrument/means: ‘with brahma-savas’)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + सव (समास: तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः) ; प्रातिपदिकम्: ब्रह्मसव
पुनीहिpurify!
पुनीहि:
क्रिया (imperative)
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘to purify’
नःus
नः:
कर्म (object: ‘us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)