Mantra 21
Sukta 9.67
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह । पवमान वि तज्जहि ॥
Samhita Patha (IAST)
यदन्ति॒ यच्च॑ दूर॒के भ॒यं वि॒न्दति॒ मामि॒ह । पव॑मान॒ वि तज्ज॑हि ॥
Transliteration
yád ánti yác ca dūraké bhayáṃ víndati mā́m ihá | pávamāna ví tát jahi ||
Translation
Whatever fear finds me here—near or far—O Pavamāna, strike it away and dissolve it; let the purified current clear the being of dread.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । अन्ति॑ । यत् । च॒ । दू॒र॒के । भ॒यम् । वि॒न्दति॑ । माम् । इ॒ह । पव॑मान । वि । तत् । ज॒हि॒ ॥यत् । अन्ति । यत् । च । दूरके । भयम् । विन्दति । माम् । इह । पवमान । वि । तत् । जहि ॥yat | anti | yat | ca | dūrake | bhayam | vindati | mām | iha | pavamāna | vi | tat | jahi
Word by Word
यत्whatever/that which
यत्:
कर्म (of ‘जहि’—‘destroy that’)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
अन्तिnear, close by
अन्ति:
अधिकारण (locative sense: ‘near’)
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (avyaya; from prātipadika ‘अन्त’ ‘near’)
यत्whatever/that which
यत्:
कर्म (of ‘जहि’)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
चand
च:
समुच्चय (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच
दूरकेin the distance, far away
दूरके:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदूरक (prātipadika; ‘far place/distance’)
भयम्fear
भयम्:
कर्म (object of ‘विन्दति’ / also target of ‘जहि’)
TypeNoun
Rootभय (prātipadika)
विन्दतिfinds/obtains
विन्दति:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति) ‘to find, obtain’
माम्me
माम्:
कर्म (object of ‘विन्दति’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
पवमानO Pavamāna (purifying Soma)
पवमान:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootपवमान (prātipadika; pres. mid. participle of √पू ‘to purify’, used as epithet of Soma)
विapart, away; completely
वि:
क्रियाविशेषण (intensifies/separates action)
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootवि
तत्that (i.e., that fear/evil)
तत्:
कर्म (object of ‘जहि’)
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
जहिstrike down, destroy
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् ‘to strike, slay’