Mantra 10
Sukta 9.67
Devata: Pūṣan (invoked within a Soma context as guardian of the path)
Samhita Patha (Devanagari)
अविता नो अजाश्वः पूषा यामनियामनि । आ भक्षत्कन्यासु नः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒वि॒ता नो॑ अ॒जाश्व॑: पू॒षा याम॑नियामनि । आ भ॑क्षत्क॒न्या॑सु नः ॥
Transliteration
avitā́ no ajā́śvaḥ pūṣā́ yā́mani-yāmani | ā bhakṣat kanyā́su naḥ ||
Translation
May Pūṣan, our helper—he of the goat and the horse—be our guardian at every stage of the journey; may he grant us sustenance and enjoyment within the ever-renewed powers of growth in us.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒वि॒ता । नः॒ । अ॒जऽअ॑श्वः । पू॒षा । याम॑निऽयामनि । आ । भ॒क्ष॒त् । क॒न्या॑सु । नः॒ ॥अविता । नः । अजअश्वः । पूषा । यामनियामनि । आ । भक्षत् । कन्यासु । नः ॥avitā | naḥ | aja-aśvaḥ | pūṣā | yāmani-yāmani | ā | bhakṣat | kanyāsu | naḥ
Word by Word
अविताprotector
अविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअवितृ (प्रातिपदिक; √अव् ‘रक्षणे/अवने’)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अजाश्वःAjāśva (name/epithet)
अजाश्वः:
कर्तृ (अविता इत्यस्य विशेषण/समनाम)
TypeNoun (proper epithet)
Rootअजाश्व (प्रातिपदिक; पुं)
पूषाPūṣan
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
यामनिin the going / on the journey
यामनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक; नपुं)
यामनिat each journey (lit. ‘in journey, in journey’)
यामनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक; नपुं)
आtowards, hither; (prefix)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भक्षत्let him eat/enjoy
भक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भक्ष् (भक्षणे)
कन्यासुamong the maidens
कन्यासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक; स्त्री)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)