Mantra 5
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
तव शुक्रासो अर्चयो दिवस्पृष्ठे वि तन्वते । पवित्रं सोम धामभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
तव॑ शु॒क्रासो॑ अ॒र्चयो॑ दि॒वस्पृ॒ष्ठे वि त॑न्वते । प॒वित्रं॑ सोम॒ धाम॑भिः ॥
Transliteration
táva śukrā́so arcáyo divás pṛṣṭhé ví tanvate | pavítraṃ soma dhā́mabhiḥ ||
Translation
Thine are the bright rays of flame that spread themselves wide upon the back of heaven; and by thy established powers, O Soma, thou becomest the purifier—thy very state is a clarifying filter.
Padapatha (Word Analysis)
तव॑ । शु॒क्रासः॑ । अ॒र्चयः॑ । दि॒वः । पृ॒ष्ठे । वि । त॒न्व॒ते॒ । प॒वित्र॑म् । सो॒म॒ । धाम॑ऽभिः ॥तव । शुक्रासः । अर्चयः । दिवः । पृष्ठे । वि । तन्वते । पवित्रम् । सोम । धामभिः ॥tava | śukrāsaḥ | arcayaḥ | divaḥ | pṛṣṭhe | vi | tanvate | pavitram | soma | dhāma-bhiḥ
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुक्रासःthe bright ones (shining [rays/drops])
शुक्रासः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
अर्चयःrays / flames
अर्चयः:
कर्तृ (apposition to शुक्रासः)
TypeNoun
Rootअर्चि (प्रातिपदिक; ‘ray, flame’)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
पृष्ठेon the back / on the surface
पृष्ठे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
तन्वतेthey spread / extend
तन्वते:
क्रिया (कर्तृ = शुक्रासः/अर्चयः)
TypeVerb
Root√तन् (तनूते/तन्वते) ‘to stretch, spread’
पवित्रम्the filter (soma-strainer)
पवित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
धामभिःwith (your) powers/splendours / with abodes
धामभिः:
करण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक; ‘seat, abode; power/splendour’)