Mantra 28
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamana (moving to Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
प्र सुवान इन्दुरक्षाः पवित्रमत्यव्ययम् । पुनान इन्दुरिन्द्रमा ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र सु॑वा॒न इन्दु॑रक्षाः प॒वित्र॒मत्य॒व्यय॑म् । पु॒ना॒न इन्दु॒रिन्द्र॒मा ॥
Transliteration
prá suvāná índur akṣāri pavítram áty avyáyam | punāná índur índram ā́ ||
Translation
Forth, being pressed, the Indu has flowed through the filter beyond the failing; purifying himself, the Indu moves toward Indra.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । सु॒वा॒नः । इन्दुः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । अ॒व्यय॑म् । पु॒ना॒नः । इन्दुः॑ । इन्द्र॑म् । आ ॥प्र । सुवानः । इन्दुः । अक्षारिति । पवित्रम् । अति । अव्ययम् । पुनानः । इन्दुः । इन्द्रम् । आ ॥pra | suvānaḥ | induḥ | akṣāriti | pavitram | ati | avyayam | punānaḥ | induḥ | indram | ā
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
सुवानःpressing/being pressed (as Soma), flowing
सुवानः:
Kartā
TypeVerb-derived (participle)
Root√सु (सु- प्रसवे/सवने) → सुवान-
इन्दुःthe Soma drop
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु- (prātipadika)
अक्षाःaxles; (ritually) the ‘axles’/wheels (of the pressing/flow)
अक्षाः:
Kartā (appositional/collective with इन्दुः) अथवा विशेषण-भाव
TypeNoun
Rootअक्ष- (prātipadika)
पवित्रम्the filter, strainer
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र- (prātipadika)
अतिover, beyond, through
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (upasarga/avyaya)
अव्ययम्unfailing, imperishable
अव्ययम्:
Karma (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootअव्यय- (a- + व्यय) (prātipadika)
पुनानःpurifying himself/being purified
पुनानः:
Kartā
TypeVerb-derived (participle)
Root√पू (पू- पवने/शोधने) → पुनान-
इन्दुःthe Soma drop
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु- (prātipadika)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र- (prātipadika)
आtoward, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)