Mantra 27
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
पवमानो व्यश्नवद्रश्मिभिर्वाजसातमः । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मानो॒ व्य॑श्नवद्र॒श्मिभि॑र्वाज॒सात॑मः । दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्य॑म् ॥
Transliteration
pávamāno vy àśnavad raśmíbhir vāja-sā́tamaḥ | dádhat stótre su-vī́ryam ||
Translation
Pavamāna spreads out and reaches with his rays, best winner of plenitude; he places into the hymn a noble hero-force.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मानः । वि । अ॒श्न॒व॒त् । र॒श्मिऽभिः॑ । वा॒ज॒ऽसात॑मः । दध॑त् । स्तो॒त्रे । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥पवमानः । वि । अश्नवत् । रश्मिभिः । वाजसातमः । दधत् । स्तोत्रे । सुवीर्यम् ॥pavamānaḥ | vi | aśnavat | raśmi-bhiḥ | vāja-sātamaḥ | dadhat | stotre | su-vīryam
Word by Word
पवमानःthe purifying (Soma), as he purifies/flows
पवमानः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootपवमान- (√पू ‘to purify’, present middle participle)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (upasarga)
अश्नवत्reached, attained, pervaded
अश्नवत्:
—
TypeVerb
Root√अश् (to reach, attain, pervade)
रश्मिभिःwith rays/streams
रश्मिभिः:
करण
TypeNoun
Rootरश्मि-
वाजसातमःmost victorious in winning prizes
वाजसातमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootवाज-सातम- (वाज ‘prize/strength’ + सातम ‘most winning’)
दधत्placing, bestowing
दधत्:
कर्तृ (सहक्रिया/विशेषणम्)
TypeVerbal participle
Root√धा (to place, bestow) → दधत् (present active participle)
स्तोत्रेto/for the hymn of praise
स्तोत्रे:
सम्प्रदान (लक्ष्य/प्राप्तिस्थानः: ‘for/unto the hymn’)
TypeNoun
Rootस्तोत्र-
सुवीर्यम्good heroism, splendid strength
सुवीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वीर्य- (सु- ‘good’ + वीर्य ‘manly power, heroism’)