Mantra 24
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
पवमान ऋतं बृहच्छुक्रं ज्योतिरजीजनत् । कृष्णा तमांसि जङ्घनत् ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मान ऋ॒तं बृ॒हच्छु॒क्रं ज्योति॑रजीजनत् । कृ॒ष्णा तमां॑सि॒ जङ्घ॑नत् ॥
Transliteration
pávamāna ṛtáṃ bṛhác chukráṃ jyótir ajījanat | kṛṣṇā tāmāṃsi jaṅghanat ||
Translation
Soma, in his purifying flow, brings to birth the vast luminous Light of the Truth-Order; he strikes down the black darknesses.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मानः । ऋ॒तम् । बृ॒हत् । शु॒क्रम् । ज्योतिः॑ । अ॒जी॒ज॒न॒त् । कृ॒ष्णा । तमां॑सि । जङ्घ॑नत् ॥पवमानः । ऋतम् । बृहत् । शुक्रम् । ज्योतिः । अजीजनत् । कृष्णा । तमांसि । जङ्घनत् ॥pavamānaḥ | ṛtam | bṛhat | śukram | jyotiḥ | ajījanat | kṛṣṇā | tamāṃsi | jaṅghanat
Word by Word
पवमानःthe purifying (Soma)
पवमानः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (participle used substantively)
Rootपवमान- (√पू ‘to purify’, present middle participle)
ऋतम्ṛta; cosmic order / truth
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत-
बृहत्great
बृहत्:
कर्म
TypeAdjective
Rootबृहत्-
शुक्रम्bright, pure
शुक्रम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootशुक्र-
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्-
अजीजनत्generated, produced
अजीजनत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (causative √जनय्/जन ‘to beget, produce’)
कृष्णाblack, dark
कृष्णा:
कर्म
TypeAdjective
Rootकृष्ण-
तमांसिdarknesses
तमांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस्-
जङ्घनत्smote, struck down
जङ्घनत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (intensive/frequentative stem जङ्घन्- ‘to smite repeatedly’)