Mantra 21
Sukta 9.66
Rishi: Traditionally: Soma Pavamāna corpus; specific rishi attribution varies by Anukramaṇī for this hymn (needs project-level authority file).
Devata: Agni (pavamāna).
Chandas: Likely Jagatī; verify metrically.
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने पवस्व स्वपा अस्मे वर्चः सुवीर्यम् । दधद्रयिं मयि पोषम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्च॑: सु॒वीर्य॑म् । दध॑द्र॒यिं मयि॒ पोष॑म् ॥
Transliteration
agné pavasva svápā asmē várcaḥ su-vī́ryam | dádhad rayím máyi póṣam ||
Translation
O Agni, purify thyself, doing a perfect work for us: set in us the shining power and the noble hero-force; placing the spiritual wealth in me, a growth of plenitude.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । पव॑स्व । सु॒ऽअपाः॑ । अ॒स्मे इति॑ । वर्चः॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् । दध॑त् । र॒यिम् । मयि॑ । पोष॑म् ॥अग्ने । पवस्व । सुअपाः । अस्मे इति । वर्चः । सुवीर्यम् । दधत् । रयिम् । मयि । पोषम् ॥agne | pavasva | su-apāḥ | asme iti | varcaḥ | su-vīryam | dadhat | rayim | mayi | poṣam
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootअग्नि-
पवस्वpurify yourself; flow pure
पवस्व:
क्रिया (आह्वान/विधि)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify)
स्वपाःof good work; well-working
स्वपाः:
विशेष्य-विशेषण (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु- + अपस्/अप् (कार्य, कर्म) → स्वपस्-
अस्मेfor us
अस्मे:
सम्प्रदान (for us)
TypePronoun
Rootअस्मद्-
वर्चःsplendour, radiance
वर्चः:
कर्म (that which is to be bestowed)
TypeNoun
Rootवर्चस्-
सुवीर्यम्good heroism, valour
सुवीर्यम्:
कर्म (that which is to be bestowed)
TypeNoun
Rootसु- + वीर्य-
दधत्bestowing, placing
दधत्:
कर्तृ-विशेषण (while bestowing)
TypeVerb (participle)
Root√धा (दधाति)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि-
मयिin me
मयि:
अधिकरण (in/for me)
TypePronoun
Rootअस्मद्-
पोषम्nourishment, prosperity
पोषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपोष-