Mantra 2
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
ताभ्यां विश्वस्य राजसि ये पवमान धामनी । प्रतीची सोम तस्थतुः ॥
Samhita Patha (IAST)
ताभ्यां॒ विश्व॑स्य राजसि॒ ये प॑वमान॒ धाम॑नी । प्र॒ती॒ची सो॑म त॒स्थतु॑: ॥
Transliteration
tā́bhyāṃ víśvasya rājási yé pavamāna dhā́manī | pratī́cī sóma tasthatúḥ ||
Translation
By those two (supports/realms), in the luminous expanse of all, the two stations of yours, O purifying Soma, stand facing inward—turned toward the seeker, ready for the meeting within.
Padapatha (Word Analysis)
ताभ्य॑म् । विश्व॑स्य । रा॒ज॒सि॒ । ये । प॒व॒मा॒न॒ । धाम॑नी॒ इति॑ । प्र॒ती॒ची इति॑ । सो॒म॒ । त॒स्थतुः॑ ॥ताभ्यम् । विश्वस्य । राजसि । ये । पवमान । धामनी इति । प्रतीची इति । सोम । तस्थतुः ॥tābhyam | viśvasya | rājasi | ye | pavamāna | dhāmanī iti | pratīcī iti | soma | tasthatuḥ
Word by Word
ताभ्याम्by/with those two
ताभ्याम्:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
राजसिin the region/space (rajas)
राजसि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
येwho (the two)
ये:
कर्तृ (of the relative clause)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवमानO Pavamāna (self-purifying)
पवमान:
सम्बोधन
TypeParticiple (epithet)
Rootपू (धातु) → पवमान (वर्तमान-कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रकारः)
धामनीthe two abodes/places
धामनी:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
प्रतीचीfacing toward (us), turned hither
प्रतीची:
कर्म (as qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
तस्थतुःhave stood / took their stand
तस्थतुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)