Mantra 10
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
पवमानस्य ते कवे वाजिन्त्सर्गा असृक्षत । अर्वन्तो न श्रवस्यवः ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मानस्य ते कवे॒ वाजि॒न्त्सर्गा॑ असृक्षत । अर्व॑न्तो॒ न श्र॑व॒स्यव॑: ॥
Transliteration
pávamānasya te kave vā́jin tsárgā asṛkṣata | árvanto ná śravasyávaḥ ||
Translation
Of thee, O seer, as thou purifiest thyself, the strong outpourings are released—like coursers eager for glory, they rush forth with the plenitude of force.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मानस्य । ते॒ । क॒वे॒ । वाजि॑न् । सर्गाः॑ । अ॒सृ॒क्ष॒त॒ । अर्व॑न्तः । न । श्र॒व॒स्यवः॑ ॥पवमानस्य । ते । कवे । वाजिन् । सर्गाः । असृक्षत । अर्वन्तः । न । श्रवस्यवः ॥pavamānasya | te | kave | vājin | sargāḥ | asṛkṣata | arvantaḥ | na | śravasyavaḥ
Word by Word
पवमानस्यof the purifying (Soma)
पवमानस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपवमान- (√पू ‘to purify/cleanse’ → पवमान ‘purifying, flowing (Soma)’)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd person pronoun)
कवेO seer / O poet
कवे:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootकवि-
वाजिन्O prize-winner / O vigorous one
वाजिन्:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootवाजिन्-
सर्गाःstreams / rushes / outpourings
सर्गाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसर्ग-
असृक्षतthey were released / they streamed forth
असृक्षत:
क्रिया
TypeVerb
Root√सृज् (Vedic aorist stem: असृक्ष-)
अर्वन्तःhorses
अर्वन्तः:
कर्तृ (upamāna in simile)
TypeNoun
Rootअर्वन्त्-
नlike / as
न:
(upamā-marker)
TypeIndeclinable
Rootन
श्रवस्यवःfame-seeking / eager for renown
श्रवस्यवः:
कर्तृ (predicate/qualifier of the subject in simile)
TypeAdjective (used substantively)
Rootश्रवस्यु- (from श्रवस् ‘fame’ + desiderative/possessive -यु)