Mantra 8
Sukta 9.65
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna (with explicit relation to Indra as drinker)
Chandas: Gāyatrī (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य वर्णं मधुश्चुतं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॒ वर्णं॑ मधु॒श्चुतं॒ हरिं॑ हि॒न्वन्त्यद्रि॑भिः । इन्दु॒मिन्द्रा॑य पी॒तये॑ ॥
Transliteration
yásya várṇaṃ madhuścútaṃ hárim hinvánty ádribhiḥ | índum índrā́ya pītáye ||
Translation
He whose hue is honey-pouring, the tawny-golden, whom they impel with the pressing-stones—this Indu they set forward for Indra to drink: delight offered to the lord of luminous mind-force.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । वर्ण॑म् । म॒धु॒ऽश्चुत॑म् । हरि॑म् । हि॒न्वन्ति॑ । अद्रि॑ऽभिः । इन्दु॑म् । इन्द्रा॑य । पी॒तये॑ ॥यस्य । वर्णम् । मधुश्चुतम् । हरिम् । हिन्वन्ति । अद्रिभिः । इन्दुम् । इन्द्राय । पीतये ॥yasya | varṇam | madhu-ścutam | harim | hinvanti | adri-bhiḥ | indum | indrāya | pītaye
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्णम्color, appearance
वर्णम्:
कर्म (of ‘hinvanti’)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
मधुश्चुतम्honey-dripping, sweet-flowing
मधुश्चुतम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective (past participle)
Rootमधु-च्युत (कृदन्त; च्युत = √च्यु ‘to drip, fall’ + क्त)
हरिम्tawny, golden (one)
हरिम्:
कर्म (apposition to ‘वर्णम्’ / object-qualifier)
TypeNoun/Adjective
Rootहरि (प्रातिपदिक)
हिन्वन्तिthey impel, they set in motion
हिन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हिन्/हिन्व् (to impel, set in motion)
अद्रिभिःwith stones (pressing-stones)
अद्रिभिः:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
इन्दुम्the Soma drop
इन्दुम्:
कर्म (understood object: ‘(they press/prepare) the Soma-drop’)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (purpose: ‘for drinking’)
TypeNoun
Rootपीति (प्रातिपदिक; action-noun from √पा ‘to drink’)