Mantra 27
Sukta 9.65
Rishi: Ascribed to Soma Pavamāna seers (Mandala 9).
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Likely Jagatī (not metrically verified from input).
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वा सुतेष्वाभुवो हिन्विरे देवतातये । स पवस्वानया रुचा ॥
Samhita Patha (IAST)
तं त्वा॑ सु॒तेष्वा॒भुवो॑ हिन्वि॒रे दे॒वता॑तये । स प॑वस्वा॒नया॑ रु॒चा ॥
Transliteration
táṃ tvā sutéṣv ā́-bhuvo hinviré devá-tātaye | sá pavasvā́ nayā rucā́ ||
Translation
You—this Soma—within the pressed offerings the mighty ones impel for the becoming of the divine in us; so purify yourself by this light, by this shining guidance.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वा॒ । सु॒तेषु॑ । आ॒ऽभुवः॑ । हि॒न्वि॒रे । दे॒वऽता॑तये । सः । प॒व॒स्व॒ । अ॒नया॑ । रु॒चा ॥तम् । त्वा । सुतेषु । आभुवः । हिन्विरे । देवतातये । सः । पवस्व । अनया । रुचा ॥tam | tvā | suteṣu | ābhuvaḥ | hinvire | deva-tātaye | saḥ | pavasva | anayā | rucā
Word by Word
तम्him; that (Soma)
तम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतेषुamong the pressed (Soma-juices); in the pressings
सुतेषु:
अधिकरण (स्थान/विषय)
TypeNoun
Rootसुत (√सु ‘to press’ → सुत ‘pressed (Soma)’)
आभुवःthe helpers; the attendants
आभुवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआभू (प्रातिपदिक; ‘सहायक/उपकारक’—helpers, attendants)
हिन्विरेthey impel; they set (you) in motion
हिन्विरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√हिन्व् (हिन्वति ‘to set in motion, impel, drive on’)
देवतायतयेfor (the purpose of) reaching the gods; for the deities
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun (abstract/purpose) / Dative compound
Rootदेवतायतय (देवता + अतय/अतिः ‘going/aim’ → ‘for reaching the deities’)
सःhe
सः:
कर्तृ (पवस्व का कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवस्वpurify yourself; flow clear
पवस्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पवते ‘to purify, become pure/clear’)
अनयाwith this
अनया:
करण
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / अयम्-शब्द
रुचाwith splendor; with brightness
रुचा:
करण
TypeNoun
Rootरुच् (प्रातिपदिक; ‘light, splendor’)