Mantra 19
Sukta 9.65
Rishi: Unknown/unspecified in provided input.
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Jagatī; needs verification.
Samhita Patha (Devanagari)
अर्षा सोम द्युमत्तमोऽभि द्रोणानि रोरुवत् । सीदञ्छ्येनो न योनिमा ॥
Samhita Patha (IAST)
अर्षा॑ सोम द्यु॒मत्त॑मो॒ऽभि द्रोणा॑नि॒ रोरु॑वत् । सीद॑ञ्छ्ये॒नो न योनि॒मा ॥
Transliteration
árṣā soma dyumáttamo ’bhí droṇā́ni rór uvat | sī́dañ chyēnó na yónim ā́ ||
Translation
Flow, O Soma, most luminous, crying out over the troughs; settle into your home like a falcon to its nest—entering the secure seat of the soul’s receptacle.
Padapatha (Word Analysis)
अर्ष॑ । सो॒म॒ । द्यु॒मत्ऽत॑मः । अ॒भि । द्रोणा॑नि । रोरु॑वत् । सीद॑न् । श्ये॒नः । न । योनि॑म् । आ ॥अर्ष । सोम । द्युमत्तमः । अभि । द्रोणानि । रोरुवत् । सीदन् । श्येनः । न । योनिम् । आ ॥arṣa | soma | dyumat-tamaḥ | abhi | droṇāni | roruvat | sīdan | śyenaḥ | na | yonim | ā
Word by Word
अर्षाflow! / stream forth!
अर्षा:
—
TypeVerb
Rootऋष् (अर्षति)
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसोम- (prātipadika)
द्युमत्तमःmost splendid
द्युमत्तमः:
Kartā (agreeing with implied ‘त्वम्/सोमः’)
TypeAdjective
Rootद्युमत्- (from द्युमन्/द्युत् ‘splendour’) + तमप्
अभिtowards, into
अभि:
—
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
द्रोणानिwooden vats/tubs (pressing-vessels)
द्रोणानि:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण-
रोरुवत्roaring, making a loud sound
रोरुवत्:
—
TypeVerb (finite, intensive) / verbal form used adverbially
Rootरु (रवति/रोरवīti) → intensive/reduplicated stem रोरु-
सीदन्sitting down, settling
सीदन्:
Kartā (agreeing with Soma)
TypeVerb (participle)
Rootसद् (सीदति)
श्येनः(like) a falcon
श्येनः:
Kartā (in simile; apposition to Soma)
TypeNoun
Rootश्येन-
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
योनिम्womb; resting-place; seat
योनिम्:
Karma / Adhikaraṇa (goal/place of settling)
TypeNoun
Rootयोनि-
आunto, into
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ