Mantra 10
Sukta 9.65
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna (with Marut association)
Chandas: Gāyatrī (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
वृषा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः । विश्वा दधान ओजसा ॥
Samhita Patha (IAST)
वृषा॑ पवस्व॒ धार॑या म॒रुत्व॑ते च मत्स॒रः । विश्वा॒ दधा॑न॒ ओज॑सा ॥
Transliteration
vṛ́ṣā pavasva dhā́rayā marútvate ca matsaráḥ | víśvā dádhāna ójasā ||
Translation
O Bull, purify thyself in a streaming current, joyous for the Marut-force; bearing all things by thy might—establishing the powers in us with strength.
Padapatha (Word Analysis)
वृषा॑ । प॒व॒स्व॒ । धार॑या । म॒रुत्व॑ते । च॒ । म॒त्स॒रः । विश्वा॑ । दधा॑नः । ओज॑सा ॥वृषा । पवस्व । धारया । मरुत्वते । च । मत्सरः । विश्वा । दधानः । ओजसा ॥vṛṣā | pavasva | dhārayā | marutvate | ca | matsaraḥ | viśvā | dadhānaḥ | ojasā
Word by Word
वृषाthe bull; the vigorous one (Soma)
वृषा:
सम्बोधन/कर्तृ-विशेषण (सोमस्य)
TypeNoun (used adjectivally)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < PIE *wers- ‘to rain/sprinkle; be vigorous’
पवस्वpurify yourself; flow purified
पवस्व:
क्रिया (आज्ञा) — कर्ता: सोमः
TypeVerb
Root√पू (पवते) ‘to purify, flow clear’
धारयाwith a stream; by a current
धारया:
करणम्
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक) < √धृ ‘to hold; stream’
मरुत्वतेfor/unto the Marut-possessing (one)
मरुत्वते:
सम्प्रदानम्
TypeAdjective (epithet)
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक) ‘possessing the Maruts’ (मरुत् + -वत्)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच
मत्सरः(as) exhilaration/intoxication
मत्सरः:
कर्तृ-सम्बन्ध/विशेषण (सोमस्य गुणः)
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक) ‘intoxicating exhilaration; rapture’ (RV usage)
विश्वाall (things)
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक) ‘all’
दधानःplacing; bestowing
दधानः:
कर्तृ (सोमः) — ‘placing/bestowing’
TypeVerbal adjective (participle)
Root√धा ‘to place, put, bestow’ (present participle)
ओजसाwith strength; by might
ओजसा:
करणम्
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक) ‘strength, vigor’