Mantra 8
Sukta 9.64
Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition.
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Triṣṭubh (needs verification).
Samhita Patha (Devanagari)
केतुं कृण्वन्दिवस्परि विश्वा रूपाभ्यर्षसि । समुद्रः सोम पिन्वसे ॥
Samhita Patha (IAST)
के॒तुं कृ॒ण्वन्दि॒वस्परि॒ विश्वा॑ रू॒पाभ्य॑र्षसि । स॒मु॒द्रः सो॑म पिन्वसे ॥
Transliteration
ketúṃ kṛṇván divás pári víśvā rūpā́bhy ārṣasi | samudráḥ soma pinvase ||
Translation
Creating a banner of light from beyond the heaven, thou flowest over all forms. O Soma, thou swellest into a vastness like the ocean—an immeasurable wideness of delight and being.
Padapatha (Word Analysis)
के॒तुम् । कृ॒ण्वन् । दि॒वः । परि॑ । विश्वा॑ । रू॒पा । अ॒भि । आ॒र्ष॒सि॒ । स॒मु॒द्रः । सो॒म॒ । पि॒न्व॒से॒ ॥केतुम् । कृण्वन् । दिवः । परि । विश्वा । रूपा । अभि । आर्षसि । समुद्रः । सोम । पिन्वसे ॥ketum | kṛṇvan | divaḥ | pari | viśvā | rūpā | abhi | ārṣasi | samudraḥ | soma | pinvase
Word by Word
केतुम्banner; sign; radiance
केतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक) < √चित्/√केत् (प्रकाशने/ज्ञाने) (निरुक्त-सम्बन्ध)
कृण्वन्making; producing
कृण्वन्:
कर्तृ (सह-क्रिया; ‘making’)
TypeVerb (participle)
Root√कृ (करणे) (वेद. कृण्व-)
दिवःfrom heaven; from the sky
दिवः:
अपादान
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
परिaround; forth; all about
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootपरि
विश्वाःall (things)
विश्वाः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व)
रूपाभिःwith forms; by (his) forms
रूपाभिः:
करण
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अर्षसिyou flow; you rush
अर्षसि:
—
TypeVerb
Root√ऋष्/√अर्ष् (गत्यर्थे/प्रवाहे) (वेद. ‘अर्षति’)
समुद्रःthe ocean; the sea
समुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पिन्वसेyou swell; you become full/strong
पिन्वसे:
—
TypeVerb
Root√पिव्/√पिन् (प्रीणने/वर्धने) ‘पिन्वति’