Mantra 27
Sukta 9.64
Rishi: Ascribed to Soma Pavamāna seers (Mandala 9).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Jagatī (not metrically verified from input).
Samhita Patha (Devanagari)
पुनान इन्दवेषां पुरुहूत जनानाम् । प्रियः समुद्रमा विश ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒ना॒न इ॑न्दवेषां॒ पुरु॑हूत॒ जना॑नाम् । प्रि॒यः स॑मु॒द्रमा वि॑श ॥
Transliteration
punāná índaveṣāṃ purúhūta jánānām | priyáḥ samudrám ā́ viśa ||
Translation
Purifying thyself, O Indu—beloved of these peoples who call on thee many times—enter the oceanic fullness: plunge into the great sea of consciousness where all streams of delight unite.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒ना॒नः । इ॒न्दो॒ इति॑ । ए॒षा॒म् । पुरु॑ऽहूत । जना॑नाम् । प्रि॒यः । स॒मु॒द्रम् । आ । वि॒श॒ ॥पुनानः । इन्दो इति । एषाम् । पुरुहूत । जनानाम् । प्रियः । समुद्रम् । आ । विश ॥punānaḥ | indo iti | eṣām | puru-hūta | janānām | priyaḥ | samudram | ā | viśa
Word by Word
पुनानःpurifying (himself), being purified
पुनानः:
कर्तृ (of the implied verbal action ‘moves/comes’)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√पू (पूञ्) / पुनान- (kṛdanta-stem)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु- (prātipadika)
इषाम्of refreshments/strengths (nourishments)
इषाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of’)
TypeNoun
Rootइष्-/इषा- (prātipadika: ‘refreshment, strength, nourishment’)
पुरुहूतO much-invoked one
पुरुहूत:
सम्बोधन (address)
TypeAdjective (vocative)
Rootपुरुहूत- (prātipadika; bahuvrīhi/karmadhāraya: ‘much-invoked’)
जनानाम्of peoples/men
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of’)
TypeNoun
Rootजन- (prātipadika)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
कर्तृ/विशेषण (subject/epithet)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय- (prātipadika)
समुद्रम्the ocean (sea; also ‘ocean-like mass/stream’)
समुद्रम्:
कर्म (goal/object of motion)
TypeNoun
Rootसमुद्र- (prātipadika)
आtowards, unto
आ:
(verbal modifier)
TypePreverb
Rootआ (upasarga)
विशenter, go into
विश:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√विश् (to enter) — Vedic injunctive/imperative-type form