Mantra 22
Sukta 9.64
Rishi: Ascribed to Soma Pavamāna seers (traditional attribution within Mandala 9; specific rishi for 9.64 not stated in the provided input).
Devata: Soma Pavamāna (with Indra-Marut association as receiver/support).
Chandas: Likely Jagatī (common in Soma Pavamāna hymns; exact metrical scan not provided in input).
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रायेन्दो मरुत्वते पवस्व मधुमत्तमः । ऋतस्य योनिमासदम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑येन्दो म॒रुत्व॑ते॒ पव॑स्व॒ मधु॑मत्तमः । ऋ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॑म् ॥
Transliteration
índrāyendo marútvate páv asva mádhumattamaḥ | ṛtásya yónim āsádam ||
Translation
O Indu (Soma), flow in thy most honeyed fullness for Indra in his Marut-strength; take thy seat in the womb of Ṛta, the home of the Truth-Order.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑य । इ॒न्दो॒ इति॑ । म॒रुत्व॑ते । पव॑स्व । मधु॑मत्ऽतमः । ऋ॒तस्य॑ । योनि॑म् । आ॒ऽसद॑म् ॥इन्द्राय । इन्दो इति । मरुत्वते । पवस्व । मधुमत्तमः । ऋतस्य । योनिम् । आसदम् ॥indrāya | indo iti | marutvate | pavasva | madhumat-tamaḥ | ṛtasya | yonim | āsadam
Word by Word
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
मरुत्वतेto/for the Marut-possessing one (Indra accompanied by Maruts)
मरुत्वते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वत्)
पवस्वpurify yourself; flow (as purified Soma)
पवस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपू (धातु; पुनाति/पवते ‘to purify, to flow clear’)
मधुमत्तमःmost honeyed/sweetest
मधुमत्तमः:
कर्ता (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) + तमप् (तम) प्रत्यय
ऋतस्यof Ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
योनिम्womb; source; seat
योनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
आसदम्approaching; settling upon; resorting to
आसदम्:
कर्म (योनिम् इत्यस्य विशेषणत्वेन)
TypeKṛdanta (verbal noun/participial noun)
Rootआ + सद् (धातु ‘to sit, settle, approach’); क्तिन्/घञ्-प्रायः नामधातु-निर्मितः भाव/क्रियानाम