Mantra 16
Sukta 9.63
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Not derivable with certainty from provided excerpt alone
Samhita Patha (Devanagari)
प्र सोम मधुमत्तमो राये अर्ष पवित्र आ । मदो यो देववीतमः ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र सो॑म॒ मधु॑मत्तमो रा॒ये अ॑र्ष प॒वित्र॒ आ । मदो॒ यो दे॑व॒वीत॑मः ॥
Transliteration
prá soma mádhumattamo rāyé arṣa pavítra ā́ | mádo yó devavī́tamaḥ ||
Translation
Go forth, O Soma most rich in honeyed delight; flow into the filter for the sake of Rayi. For this is the ecstasy that is most capable of bringing the gods’ powers into our possession.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । सो॒म॒ । मधु॑मत्ऽतमः । रा॒ये । अ॒र्ष॒ । प॒वित्रे॑ । आ । मदः॑ । यः । दे॒व॒ऽवीत॑मः ॥प्र । सोम । मधुमत्तमः । राये । अर्ष । पवित्रे । आ । मदः । यः । देववीतमः ॥pra | soma | madhumat-tamaḥ | rāye | arṣa | pavitre | ā | madaḥ | yaḥ | deva-vītamaḥ
Word by Word
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga) अथवा प्र (avyaya)
सोमSoma (the pressed/flowing sacred drink; deity Soma)
सोम:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मधुमत्तमःmost honeyed; sweetest
मधुमत्तमः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) → मधु-मत् + तमप्
रायेfor wealth; for bounty
राये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootराय्/रयि (प्रातिपदिक: रयि ‘wealth’)
अर्षflow!; rush forth!
अर्ष:
—
TypeVerb
Rootऋष् (धातु) ‘to flow, rush’
पवित्रthe filter; strainer (of Soma)
पवित्र:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक) < पू (धातु) ‘to purify’ (यन्त्र/साधनवाचक)
आto; unto; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga) अथवा आ (avyaya)
मदःintoxicating exhilaration; rapture
मदः:
Kartā
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
यःwho; which
यः:
Kartā (मदः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देववीतमःmost sought/desired by the gods; most god-beloved
देववीतमः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootदेववीत (प्रातिपदिक) → देव-वीत + तमप् (अतिशयार्थे)