Mantra 10
Sukta 9.63
Rishi: Pavamāna Soma hymns (traditional attribution varies)
Devata: Soma Pavamāna (offered to Vayu and Indra; mediated by inspired speech)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
परीतो वायवे सुतं गिर इन्द्राय मत्सरम् । अव्यो वारेषु सिञ्चत ॥
Samhita Patha (IAST)
परी॒तो वा॒यवे॑ सु॒तं गिर॒ इन्द्रा॑य मत्स॒रम् । अव्यो॒ वारे॑षु सिञ्चत ॥
Transliteration
parī́to vā́yave sutáṃ gíra índrāya matsarám | avyó vā́reṣu siñcata ||
Translation
Pour all around for Vayu the pressed Soma, and for Indra the exhilarating delight; let the wool-filter shed it into the strains—so the purified sweetness is distributed through the channels of inspired speech.
Padapatha (Word Analysis)
परि॑ । इ॒तः । वा॒यवे॑ । सु॒तम् । गिरः॑ । इन्द्रा॑य । म॒त्स॒रम् । अव्यः॑ । वारे॑षु । सि॒ञ्च॒त॒ ॥परि । इतः । वायवे । सुतम् । गिरः । इन्द्राय । मत्सरम् । अव्यः । वारेषु । सिञ्चत ॥pari | itaḥ | vāyave | sutam | giraḥ | indrāya | matsaram | avyaḥ | vāreṣu | siñcata
Word by Word
परितःaround, on all sides
परितः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
वायवेto Vāyu
वायवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed (Soma), the pressed one
सुतम्:
Karma
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√सु (सवने/प्रसवे) → सुत (कृदन्त, क्त)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मत्सरम्the exhilarating (draught), intoxicant
मत्सरम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootमत्सर (प्रातिपदिक; सोम-विशेषण)
अव्यःthe sheep (wool-filter)
अव्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक)
वारेषुin the waters
वारेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवारि/वार (प्रातिपदिक)
सिञ्चतpour (you all), sprinkle
सिञ्चत:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सिच् (सिञ्चति ‘to pour/sprinkle’)