Mantra 9
Sukta 9.62
Rishi: Soma-Pavamāna seer-family; exact attribution needs anukramaṇī verification
Devata: Soma Pavamāna (addressed as Indu; linked to Angirases)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमिन्दो परि स्रव स्वादिष्ठो अङ्गिरोभ्यः । वरिवोविद्घृतं पयः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वमि॑न्दो॒ परि॑ स्रव॒ स्वादि॑ष्ठो॒ अङ्गि॑रोभ्यः । व॒रि॒वो॒विद्घृ॒तं पय॑: ॥
Transliteration
tvám indo pári srava svā́diṣṭho áṅgirobhyaḥ | várīvo vid ghṛtáṃ páyaḥ ||
Translation
O Indu, flow all around, most sweet, for the Angirases; find for us the wide space, the ghee and the milk—rich essences of luminous nourishment.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्र॒व॒ । स्वादि॑ष्ठः । अङ्गि॑रःऽभ्यः । व॒रि॒वः॒ऽवित् । घृ॒तम् । पयः॑ ॥त्वम् । इन्दो इति । परि । स्रव । स्वादिष्ठः । अङ्गिरःभ्यः । वरिवःवित् । घृतम् । पयः ॥tvam | indo iti | pari | srava | svādiṣṭhaḥ | aṅgiraḥ-bhyaḥ | varivaḥ-vit | ghṛtam | payaḥ
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
परिaround; forth, all about (as preverb)
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow!
स्रव:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)
स्वादिष्ठःmost sweet
स्वादिष्ठः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वादु (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय, अतिशयार्थ)
अङ्गिरोभ्यःto the Aṅgirases (Angiras seers)
अङ्गिरोभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
वरिवोवित्finder/provider of wide room, help, favor
वरिवोवित्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective (agent)
Rootवरिवस् (प्रातिपदिक ‘विस्तार/अवकाश/उपकार’) + विद् (धातु) → कृत्: क्विप्/क्विन्-प्रकारेण ‘वित्’
घृतम्ghee; clarified butter
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
कर्म (समुच्चित)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)