Mantra 6
Sukta 9.62
Rishi: Soma-Pavamāna seer-family; exact attribution needs anukramaṇī verification
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
आदीमश्वं न हेतारोऽशूशुभन्नमृताय । मध्वो रसं सधमादे ॥
Samhita Patha (IAST)
आदी॒मश्वं॒ न हेता॒रोऽशू॑शुभन्न॒मृता॑य । मध्वो॒ रसं॑ सध॒मादे॑ ॥
Transliteration
ād īm áśvaṃ ná hetā́ro ’śūśubhan amṛ́tāya | mádhvo rásaṃ sadhamā́de ||
Translation
Then, like drivers urging a horse, they impelled him to the immortal; the honeyed essence, the rasa of sweetness, for the common delight of the gods within us.
Padapatha (Word Analysis)
आत् । ई॒म् । अश्व॑म् । न । हेता॑रः । अशू॑शुभन् । अ॒मृता॑य । मध्वः॑ । रस॑म् । स॒ध॒ऽमादे॑ ॥आत् । ईम् । अश्वम् । न । हेतारः । अशूशुभन् । अमृताय । मध्वः । रसम् । सधमादे ॥āt | īm | aśvam | na | hetāraḥ | aśūśubhan | amṛtāya | madhvaḥ | rasam | sadha-māde
Word by Word
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
दीम्him/it (this one)
दीम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
हेतारःimpellers, drivers
हेतारः:
Kartā
TypeNoun
Rootहेतृ (प्रातिपदिक; कर्तृवाचक)
अशूशुभन्they made (him/it) shine; they adorned/urged on
अशूशुभन्:
—
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु) + अ (अङ्गवृद्धि/अभ्यास) → अशूशुभ्
अमृतायfor immortality
अमृताय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मध्वःof sweetness; of honey
मध्वः:
—
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
रसम्sap, juice, essence
रसम्:
Karma
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
सधमादेin the common feast/banquet (ritual gathering)
सधमादे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसधमाद (प्रातिपदिक)