Mantra 3
Sukta 9.62
Rishi: Soma-Pavamāna seer-family; exact attribution needs anukramaṇī verification
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
कृण्वन्तो वरिवो गवेऽभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम् । इळामस्मभ्यं संयतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
कृ॒ण्वन्तो॒ वरि॑वो॒ गवे॒ऽभ्य॑र्षन्ति सुष्टु॒तिम् । इळा॑म॒स्मभ्यं॑ सं॒यत॑म् ॥
Transliteration
kṛṇvánto várīvo gáve ’bhy àrṣanti suṣṭutím | íḷām asmábhyaṃ saṃyátam ||
Translation
Creating wide room for the rays of illumination, they flow forth towards the well-made hymn; they bring to us the ordered abundance of iḷā—nourishment and right inspiration gathered into unity.
Padapatha (Word Analysis)
कृ॒ण्वन्तः॑ । वरि॑वः । गवे॑ । अ॒भि । अ॒र्ष॒न्ति॒ । सु॒ऽस्तु॒तिम् । इळा॑म् । अ॒स्मभ्य॑म् । स॒म्ऽयत॑म् ॥कृण्वन्तः । वरिवः । गवे । अभि । अर्षन्ति । सुस्तुतिम् । इळाम् । अस्मभ्यम् । सम्यतम् ॥kṛṇvantaḥ | varivaḥ | gave | abhi | arṣanti | su-stutim | iḷām | asmabhyam | sam-yatam
Word by Word
कृण्वन्तःmaking, doing (they who do)
कृण्वन्तः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootकृ (धातु) / कृणु (प्रयोग-प्रातिपदिक) → वर्तमानकाले कृदन्त-प्रत्यय -शतृ
वरिवःservice, favor; (doing) a good turn
वरिवः:
कर्म
TypeNoun
Rootवरिवस् (प्रातिपदिक)
गवेto/for the cow (or: for cattle)
गवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग)
अर्षन्तिthey rush/flow
अर्षन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (धातु) ‘to flow, rush’
सुष्टुतिम्good praise, well-uttered hymn
सुष्टुतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु- + स्तुति (प्रातिपदिक) ‘praise’
इळाम्Iḷā (nourishing refreshment/oblation; also a deity-name)
इळाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइळा (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
संयतम्restrained/held together; prepared/collected
संयतम्:
कर्म
TypeVerb (past participle)
Rootसम्- + यम् (धातु) → क्त-प्रत्यय ‘संयत’