Mantra 29
Sukta 9.62
Rishi: Jamadagni
Devata: Soma Pavamāna (with explicit orientation toward Indra as recipient/ally power)
Chandas: Jagatī (probable; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम् । ईशानं वीतिराधसम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॒येन्दुं॑ पुनीतनो॒ग्रं दक्षा॑य॒ साध॑नम् । ई॒शा॒नं वी॒तिरा॑धसम् ॥
Transliteration
índrāyénduṃ punītanógram dákṣāya sā́dhanam | īśā́naṃ vītí-rādhasam ||
Translation
Purify the Soma-drop for Indra: fierce, a means for the power of discernment; a master who brings the right enjoyment and the plenitude of fulfillment.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑य । इन्दु॑म् । पु॒नी॒त॒न॒ । उ॒ग्रम् । दक्षा॑य । साध॑नम् । ई॒शा॒नम् । वी॒तिऽरा॑धसम् ॥इन्द्राय । इन्दुम् । पुनीतन । उग्रम् । दक्षाय । साधनम् । ईशानम् । वीतिराधसम् ॥indrāya | indum | punītana | ugram | dakṣāya | sādhanam | īśānam | vīti-rādhasam
Word by Word
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दुम्the Soma (drop/juice)
इन्दुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
पुनीतनpurify (you all)!
पुनीतन:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘पवने/शोधने’
उग्रम्fierce, mighty
उग्रम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
दक्षायfor skill/strength (dakṣa)
दक्षाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
साधनम्a means/instrument (of accomplishment)
साधनम्:
कर्म (विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक) < साध् (धातु) ‘सिद्धौ/साधने’
ईशानम्ruling, sovereign
ईशानम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (used substantively)
Rootईशान (प्रातिपदिक) < ईश् (धातु) ‘ऐश्वर्ये/शासने’
वीतिराधसम्whose gift is the ‘vīti’ (invitation/coming), i.e., bringing bounty at the rite
वीतिराधसम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa-compound used as epithet)
Rootवीतिराधस् (प्रातिपदिक; समास) = वीतिः (√वी ‘गत्यादाने’/‘वरणे’ → ‘आह्वान/आगमन/वरण’) + राधस् (प्रातिपदिक ‘दान/समृद्धि’)